Beste Eetlustremmers: Wat Werkt Echt en Wat Zijn de Risico’s?

Beste eetlustremmers: wat werkt echt en wat zijn de risico’s? Met een GLP-1 injectiepen, tabletten, meetlint en salade

Eetlustremmers beloven minder honger en minder trek, maar lang niet alle middelen maken dat waar.

Wat zijn de beste eetlustremmers, en welke werken echt?

In dit artikel zet ik op een rij wat het onderzoek laat zien: van natuurlijke eetlustremmers zoals glucomannan tot zware eetlustremmers op recept, zoals Wegovy en Mounjaro.

Inhoud van dit artikel
De sterkst bewezen eetlustremmers voor flink gewichtsverlies zijn medicijnen op recept, zoals Wegovy en Mounjaro. Ze zijn bedoeld voor mensen met obesitas of overgewicht met gezondheidsproblemen, en altijd via een arts. Natuurlijke eetlustremmers zoals glucomannan hebben een veel kleiner effect, en de meeste supplementen werken nauwelijks.

Wat zijn eetlustremmers?

Eetlustremmers in tablet- en capsulevorm: gestapelde strips en een lepel pillen, met fruit op de achtergrond

Eetlustremmers zijn middelen die helpen om minder snel honger te krijgen of sneller verzadigd te raken. Dat kunnen supplementen, kruiden of voedingsmiddelen zijn, maar ook medicijnen op recept.

Sommige werken via je maag: je voelt je voller. Andere werken via je hersenen: je krijgt minder zin in eten. GLP-1 medicijnen werken vooral via de signalen in je hersenen die eetlust en verzadiging regelen.

Daarnaast kunnen ze de maaglediging vertragen, maar dat effect is niet bij iedereen even sterk. In een onderzoek met Wegovy was na 20 weken geen duidelijke vertraging te meten (bron).

Het grootste verschil zit in hoe sterk ze werken. Daarover gaat de ranglijst hieronder.

Eetlustremmers die echt werken: wat zegt het onderzoek?

Als je kijkt naar wetenschappelijk onderzoek, zijn geregistreerde afslankmedicijnen veel beter onderzocht dan natuurlijke supplementen. Dit zijn de beste eetlustremmers op een rij, gerangschikt op het gemiddelde gewichtsverlies in onderzoek:

# Eetlustremmer Soort Gemiddeld gewichtsverlies in onderzoek
1 Mounjaro (tirzepatide) Wekelijkse injectie op recept Ongeveer 20% na 72 weken (bron)
2 Wegovy (semaglutide 2,4 mg) Wekelijkse injectie op recept Ongeveer 15% na 68 weken (bron)
3 Wegovy pil (semaglutide) Dagelijkse tablet, nog niet verkrijgbaar in Nederland 13,6% na 64 weken (bron)
4 Orforglipron Dagelijkse tablet, nog niet toegelaten in de EU Tot 11,2% na 72 weken (bron)
5 Saxenda (liraglutide) Dagelijkse injectie op recept Ongeveer 8% na 56 weken (bron)
6 Glucomannan Natuurlijk supplement Gemiddeld ongeveer 1,3 kg extra, klinisch beperkt (bron)

Deze cijfers komen uit verschillende onderzoeken, waarin deelnemers ook begeleiding kregen bij voeding en beweging. De resultaten zijn daarom niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken.

Daarnaast bestaan er receptplichtige medicijnen die niet via GLP-1 werken, zoals Mysimba. Hoe GLP-1 medicijnen precies werken, lees je in mijn artikel over GLP-1 en afvallen.

Wat betekent dit? Voor flink gewichtsverlies hebben bepaalde medicijnen duidelijk sterker bewijs dan welke natuurlijke eetlustremmer ook. Dat maakt ze niet automatisch geschikt voor iedereen.

Waarom je honger hebt (en waarom een pilletje niet altijd helpt)

In mijn praktijk zie ik bijna dagelijks mensen die zoeken naar een eetlustremmer. Wat ze eigenlijk zoeken is rust. Rust van het constante gepieker over eten, het kraken van koekjes om 16:00, het lege koelkast-openen na een rotdag.

En daar gaat het mis met de meeste natuurlijke eetlustremmers. Ze richten zich op één ding: je maag voller laten voelen. Maar honger is voor veel mensen niet het enige probleem. Trek is minstens zo belangrijk.

Het verschil:

  • Honger is een lichamelijk signaal. Je maag knort, je wordt licht in het hoofd, je hebt energie nodig.
  • Trek is een emotioneel of mentaal signaal. Je bent verveeld, gestrest, verdrietig, of je ziet die reep chocola gewoon liggen op het aanrecht.

Een natuurlijke eetlustremmer kan lichamelijke honger verminderen. Maar tegen trek doet hij vaak weinig.

Sterker nog: ik zie regelmatig cliënten die hun eetlustremmer trouw innamen, en alsnog ’s avonds voor de tv een halve zak chips wegwerkten. Niet omdat ze honger hadden. Omdat ze trek hadden.

Bij GLP-1 medicijnen ligt dat anders. Die beïnvloeden ook de hersensignalen die betrokken zijn bij eetlust en verzadiging. Sommige mensen merken daardoor dat ze veel minder aan eten denken. Dat voortdurende bezig zijn met eten wordt ook wel food noise genoemd.

Houd dit verschil in je achterhoofd terwijl je verder leest. Een middel helpt het meest als het past bij waar jouw eetgedrag vandaan komt.

Natuurlijke eetlustremmers: wat kun je verwachten?

Voor wie geen medicatie gebruikt of daarvoor niet in aanmerking komt, zijn er natuurlijke eetlustremmers.

Verwacht alleen geen effect dat in de buurt komt van Wegovy of Mounjaro. Waarom een natuurlijke Ozempic niet bestaat, leg ik uit in een apart artikel.

Glucomannan: de best onderbouwde natuurlijke eetlustremmer

Glucomannan, een natuurlijke eetlustremmer, als extract en capsule op tafel

Glucomannan is een vezel uit de wortel van de konjacplant. Deze vezel kan tot zo’n 50 keer zijn eigen gewicht aan water opnemen. In je maag vormt het een gel die ruimte inneemt en zo het verzadigingsgevoel kan ondersteunen (bron).

In een onderzoek uit 2015 met 83 volwassenen met overgewicht werd bij de deelnemers die glucomannan volgens de instructies gebruikten meer gewichtsverlies gevonden. Over de volledige onderzoeksgroepen was het verschil echter niet statistisch significant (bron).

Ook grotere overzichtsstudies laten wisselende resultaten zien. Het eventuele extra gewichtsverlies door glucomannan lijkt daarom beperkt.

Glucomannan is wat mij betreft de interessantste natuurlijke eetlustremmer. Het werkt mechanisch en is redelijk goed onderzocht, maar het is geen alternatief met dezelfde werking als GLP-1 medicatie.

Voor wie werkt het goed? Voor mensen die kort na een maaltijd alweer honger krijgen, of die moeite hebben met portiegrootte.

Een cliënte van mij werkte op kantoor en at om 12:00. Om 14:30 had ze standaard alweer honger. Sinds ze glucomannan een kwartier voor de lunch innam, met een groot glas water, hield ze het tot 17:00 vol zonder snackmoment.

Voor wie minder? Voor mensen die vooral emotie-eten of trek hebben in zoet. Glucomannan vult je maag, maar tegen de drang om iets lekkers te pakken na een stressvolle dag doet het weinig.

Belangrijk: drink altijd een groot glas water bij glucomannan. Doe je dat niet, dan kan de gel al in je slokdarm uitzetten. Dat is onaangenaam tot ronduit gevaarlijk.

Meer weten? Lees mijn uitgebreide artikel over glucomannan en konjac.

Ontdek precies hoe glucomannan werkt en hoe Christien er gewicht mee verloor en een strakkere buik kreeg:

Bekijk mijn eigen merk Glucomannan (zonder extra vulmiddelen)

Overige natuurlijke eetlustremmers: saffraan en fenegriek

Hoopje rode saffraandraadjes, een specerij die als natuurlijke eetlustremmer wordt onderzocht

Saffraan wordt onderzocht vanwege mogelijke effecten op stemming en snackgedrag. In een klein onderzoek bij 60 vrouwen met overgewicht aten deelnemers met saffraanextract minder tussendoor dan de placebogroep (bron). Voor gewichtsverlies op lange termijn is het bewijs te beperkt.

Fenegriek bevat oplosbare vezels. In een klein onderzoek bij 18 deelnemers met obesitas voelden mensen zich na een flinke dosis fenegriekvezels bij het ontbijt voller en minder hongerig (bron).

Bij de lunch aten ze echter niet aantoonbaar minder dan zonder fenegriek. Of het op langere termijn helpt bij afvallen, is niet aangetoond.

Welk middel past bij jouw type eetgedrag?

Voor ik verderga met de middelen die niet werken: probeer eerst eerlijk in te schatten welk type eter jij bent. Dat bepaalt of een eetlustremmer überhaupt voor jou gaat werken.

  • Je hebt vaak echt honger en eet te grote porties: glucomannan kan ondersteunen.
  • Je eet vooral uit emotie, stress of verveling: kijk eerst naar de gewoontes en gevoelens erachter. Geen supplement lost dit voor je op.
  • Je krijgt regelmatig dipjes en grijpt dan naar zoet: eet regelmatiger, met genoeg eiwitten en vezels.
  • Je eet uit gewoonte (chips bij Netflix, gebak bij de koffie): geen pil. Dit is een gewoonteprobleem, geen hongerprobleem.
  • Je hebt obesitas (BMI vanaf 30, of vanaf 27 met gezondheidsproblemen) en afvallen lukt ondanks begeleiding onvoldoende: bespreek met je huisarts of GLP-1 medicatie geschikt is.

Veel mensen die ik spreek denken dat ze een eetlustprobleem hebben, terwijl ze eigenlijk een gewoonteprobleem hebben. Zelfs een sterke eetlustremmer neemt niet automatisch al je eetgewoontes weg. Daarom blijft het belangrijk om te begrijpen waarom je op bepaalde momenten naar eten grijpt.

Voor gewoonte-eten werkt iets heel anders: de schaal niet op tafel zetten. Niet meer kopen. Het automatische gedrag onderbreken door je omgeving te veranderen.

Eetlustremmers die nauwelijks of niet werken

Voor de volledigheid bespreek ik hieronder de bekendste eetlustremmers waarvan de effectiviteit zwak of niet aangetoond is. Veel hiervan worden agressief gepromoot, vaak met indrukwekkende beloften. Wees kritisch.

Guargom

Werkt op papier vergelijkbaar met glucomannan: het neemt water op in je maag. Toch is er geen aangetoond effect op gewichtsverlies. Een meta-analyse van gerandomiseerde studies vond geen verschil met placebo (bron).

Wel krijgen gebruikers regelmatig last van buikpijn, winderigheid, diarree of krampen. Wil je een vezelsupplement proberen, kies dan liever voor glucomannan.

Ramshoorn (Gymnema sylvestre)

Een Indiase klimplant die de zoetsmaak op de tong tijdelijk uitschakelt. Interessant idee, maar het effect op daadwerkelijk gewichtsverlies is beperkt onderzocht.

Kan wel zinvol zijn als hulpmiddel bij trek in zoet, maar dan vooral als gedragsondersteuning, niet als afslankpil.

5-HTP

Een voorloper van serotonine. Er is slechts één relevante studie waarin een effect op calorie-inname werd gezien (bron). Combineren met antidepressiva is bovendien risicovol vanwege het serotoninesyndroom.

Forskolin

Werd in 2014 populair door promotie in de Dr. Oz Show. Maar een kleine studie gedaan bij mensen laat tegenstrijdige resultaten zien (bron). Er is geen overtuigend bewijs dat forskolin de eetlust remt of gewichtsverlies veroorzaakt.

Garcinia Cambogia

Een van de meest gehypte afslankmiddelen op internet, en tegelijk een van de zwakste. Een meta-analyse van 12 studies vond gemiddeld 0,9 kg extra gewichtsverlies, en andere onderzoeken vonden helemaal geen effect (bron). In zeldzame gevallen is leverschade gemeld.

CLA (Geconjugeerd Linolzuur)

Werkt indrukwekkend bij ratten, maar bij mensen is het gemiddelde effect 0,05 kg extra gewichtsverlies per week (bron). Dat is verwaarloosbaar. Bovendien zijn er aanwijzingen dat CLA-supplementen ontstekingsmarkers in het lichaam verhogen.

Synephrine

Een stof uit de bittersinaasappel die wordt aangeprezen omdat het de stofwisseling zou verhogen. Er is echter geen bewijs dat het helpt bij gewichtsverlies. Wel kan het de bloeddruk en hartslag verhogen (bron).

Hoodia Gordonii

Een Zuid-Afrikaanse plant die jarenlang werd gepromoot als wondermiddel. Een onderzoek bij 49 vrouwen vond géén effect op lichaamsgewicht of calorie-inname. Wel hadden deelnemers vaker last van misselijkheid, overgeven en een vreemd gevoel in de huid, en stegen hun bloeddruk en hartslag (bron).

Zware eetlustremmers: wat is er op recept en via de apotheek?

Wie zoekt naar zware eetlustremmers, bedoelt meestal krachtige medicijnen die de eetlust verminderen. Die zijn niet te vergelijken met supplementen van de drogist.

Welke eetlustremmende medicatie bestaat er?

De belangrijkste receptplichtige medicijnen voor gewichtsbeheersing zijn:

  • Mounjaro (tirzepatide): een wekelijkse injectie die op GLP-1- en GIP-receptoren werkt.
  • Wegovy (semaglutide): een GLP-1 medicijn dat als wekelijkse injectie en als tablet bestaat.
  • Saxenda (liraglutide): een dagelijkse GLP-1 injectie.
  • Mysimba (naltrexon/bupropion): tabletten die via andere mechanismen invloed hebben op eetlust en voedselbeloning.

Ozempic en Rybelsus bevatten ook semaglutide, maar zijn geregistreerd voor diabetes type 2 en niet voor obesitas. Over de Wegovy pil, Rybelsus en orforglipron lees je meer in mijn artikel over GLP-1 pillen.

Kun je eetlustremmers bij de apotheek krijgen?

Ja, maar eetlustremmende medicatie voor gewichtsverlies is alleen op recept verkrijgbaar. Doorgaans komen volwassenen in aanmerking vanaf een BMI van 30, of vanaf 27 als er ook gezondheidsproblemen zijn die met het gewicht samenhangen. Een arts beoordeelt welke behandeling geschikt is.

Een BMI vertelt overigens niet het hele verhaal. Lees daarover meer in mijn artikel over een gezond gewicht.

Voor Saxenda en Mysimba bestaat onder strenge voorwaarden vergoeding, na een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Wegovy en Mounjaro worden voor gewichtsbeheersing niet vergoed vanuit de basisverzekering.

Wat je kwijt bent als je zelf betaalt, lees je in mijn overzicht van de kosten van afslankinjecties.

Wat zijn de risico’s?

Ook medicijnen die aantoonbaar werken, hebben nadelen. Veelvoorkomende bijwerkingen van GLP-1 medicijnen zijn misselijkheid, diarree, overgeven en verstopping. Daarnaast kunnen zeldzame, ernstigere complicaties optreden, zoals een ontsteking van de alvleesklier.

Na het stoppen kan de eetlust terugkeren en kan het gewicht weer toenemen. Daarom is langdurige begeleiding belangrijk.

Koop dit soort medicijnen nooit zonder geldig recept bij onbekende webshops of via sociale media. Daar worden regelmatig vervalste middelen aangeboden.

Wat je tijdens een GLP-1 behandeling het beste kunt eten om klachten te beperken, lees je in mijn artikel over het Ozempic en Mounjaro dieet, inclusief eetschema.

Wat zijn de ervaringen met eetlustremmers?

Ervaringen verschillen sterk per persoon en per middel. Sommige gebruikers van glucomannan merken dat ze langer verzadigd blijven. Anderen merken nauwelijks verschil.

Bij GLP-1 medicijnen ervaren sommige mensen veel minder honger en minder gedachten aan eten. Anderen hebben zoveel last van misselijkheid of andere bijwerkingen dat ze stoppen. In mijn praktijk hoor ik vooral dat de rust in het hoofd het grootste verschil maakt.

Persoonlijke ervaringen laten zien hoe een middel kan voelen. Ze zeggen weinig over hoe het bij jou zal werken.

De bredere context: waarom je niet vertrouwt op pillen alleen

Hier wil ik eerlijk zijn, ook al verkoop ik zelf een glucomannan supplement.

Een eetlustremmer, natuurlijk of op recept, is op zijn best een hulpmiddel om een gedragsverandering makkelijker te maken. Het is niet de gedragsverandering zélf.

De cliënten die ik in de praktijk het meeste zie slagen, zijn niet de cliënten die de duurste middelen kopen. Het zijn de cliënten die hebben uitgezocht wáárom ze eten zoals ze eten. Herken je dat het bij jou steeds misloopt? Lees dan ook waarom afvallen soms niet lukt.

Snaai je ’s avonds omdat je je dag niet goed hebt afgesloten? Dan helpt geen pil. Een avondwandeling misschien wel.

Een paar vragen om jezelf eerlijk te stellen voor je naar een eetlustremmer grijpt:

  • Eet ik omdat ik honger heb, of omdat ik me anders niet weet te ontspannen?
  • Zijn er specifieke momenten of situaties waarop het misgaat? (tijdstip, plek, gevoel)
  • Heb ik genoeg geslapen? Slecht slapen kan je hongerhormonen ontregelen.
  • Eet ik gedurende de dag genoeg eiwitten en vezels, of leef ik op koolhydraten en suiker met dipjes als gevolg?

Als je hier eerlijk naar kunt kijken, kan een eetlustremmer het laatste duwtje zijn dat je nodig hebt. Maar geen enkel middel vervangt het werk dat je tussen je oren moet doen.

Voor de meeste mensen ligt de grootste winst in een paar gezonde gewoontes die je volhoudt, niet in welk pilletje dan ook.

Tot slot

Voor flink gewichtsverlies zijn GLP-1 medicijnen zoals Wegovy en Mounjaro de sterkst onderbouwde eetlustremmers. Ze zijn alleen geschikt voor wie daarvoor in aanmerking komt, en altijd met begeleiding van een arts.

Van de natuurlijke middelen is glucomannan het best onderzocht, met een bescheiden effect. Saffraan en fenegriek zijn interessant maar dun onderbouwd. De rest is op zijn best zwak onderbouwd en op zijn slechtst gevaarlijk of duur.

Maar de belangrijkste eetlustremmer staat niet in dit lijstje. Dat is begrijpen wat jouw eten drijft. Een middel kan je een handje helpen, maar jij bent degene die het uiteindelijk doet.

Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij klachten of vragen altijd je arts.

5 reacties

  1. Lina

    Al jaren ben ik bezig om af te vallen, vele diëten en ook koolhydraatarm eten, maar dat is voor mij ook niet vol te houden. Ben nu ook weer 2 kilo aangekomen.

    Ik wil ongeveer 8 kilo afvallen.

  2. Karima kerkoub

    Mijn naam is karima ben 42jaar ik ben 1M57 en weeg 80kg ben 20 kg bijgekomen en ik wil ze er dringend dringend af please help mij heel vroeger nam ik reductil dat was de allerbeste medicatie waar ik van af viel graag zoiets wil ik maar ja wat

    1. Beste Karima, heb je het artikel wel gelezen? :) Daarin staat namelijk precies welke ik aanraad (en welke niet).

  3. Klazien

    Na de corona periode 10 kg te zwaar
    Daar ik al een wat ouder persoon ben lukt het niet meer om die kilo s kwijt te raken hooguit af en toe 2 kilo die er steeds opnieuw weer aanvliegen
    Ik zwem en sport en pak bij voorkeur de fiets
    Ben ook ‘gezegend’ met een auto immuun ziekte dus evt zware trainingen ergens in en /of langere wandelingen is ook niet aan mij besteed
    Wie geeft mij advies voor in ieder geval 5 kilo lichter zodat maat 40 weer prima past?
    Wil zo graag mn oude goed zittende kleding weer aan

    1. Hallo Klazien, ik snap dat je het moeilijk vindt om die extra kilo’s kwijt te raken, vooral na een moeilijke tijd zoals de coronapandemie. We worden allemaal een dagje ouder en dat maakt afvallen soms wat lastiger. Het is super dat je al aan het bewegen bent door te zwemmen, sporten en fietsen. Dat is al een goede stap! Maar naast bewegen is gezond eten ook heel belangrijk. Daar kan de Afslank Receptenbijbel je bij helpen. Dit boek zit vol met lekkere recepten die je helpen om af te vallen, zonder dat je meer hoeft te bewegen. En het mooie is: de 140+ gerechten zijn makkelijk te maken en er is veel afwisseling, dus je eet elke dag iets anders. Meer informatie over dit populaire receptenboek kun je vinden op https://afslankreceptenbijbel.nl/

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *