Afvallen lukt niet zoals je had gehoopt? Je bent niet de enige.
In mijn werk als psycholoog zie ik mensen die wekenlang alles goed doen en toch op dezelfde weegschaal blijven staan.
De oorzaak ligt zelden bij hun dieet. Hieronder de 6 redenen die ik steeds weer terugzie (en wat je eraan kunt doen).
Inhoud van dit artikel
“Ik doe alles goed, maar er gebeurt niets.” Het is een van de meest gehoorde zinnen in mijn praktijk.
Mensen die wéken consequent gezonder eten, vaker bewegen, minder snacken – en dan op de weegschaal staan en niets zien gebeuren.
De frustratie die daarop volgt is meestal het echte probleem, niet wat ze eten of drinken.
Dit artikel gaat over de zes oorzaken die ik in mijn werk als psycholoog steeds weer terugzie bij mensen die vastlopen – en die ook bijna iedereen op een gegeven moment tegenkomt.
Snel antwoord: 6 redenen waarom afvallen niet lukt
- Je valt wél af, maar ziet het niet – de weegschaal laat een ander verhaal zien dan je lichaam.
- Je daagt je lichaam niet uit – zonder krachtprikkel verlies je spier in plaats van vet.
- Je eet en drinkt meer dan je denkt – vooral de drank en de “even-tussendoortjes”.
- Je staat onder druk en eet uit emotie – stress is de stille saboteur.
- Je eet te weinig in plaats van slim – crashdiëten houden je niet slank.
- Je slaapt te weinig of te slecht – de basis waarop al het andere staat.
Hieronder leg ik per reden uit hoe het werkt, geef ik praktijkvoorbeelden, en concrete stappen om los te komen. Dit is geen lijst wetenswaardigheden uit de wetenschap – dit is wat in mijn praktijk werkt.
Waarom een keto-schema pas werkt als het ook bij jouw mindset past
Ieder lichaam is anders, maar iedere mindset ook. Sociaal psycholoog Oscar Helm weet dat een dieet alleen werkt als het geen strijd is tegen je eigen wilskracht.
Doe onze keto test en ontvang een keto-schema dat is afgestemd op jouw fysiologie, smaak en dagelijks leven.
Zo behaal je resultaten met plezier en geniet je, zonder het gevoel te hebben dat je op dieet bent.
Reden 1: Je valt wél af, maar ziet het niet
Dit is in mijn praktijk veruit de meest voorkomende reden. Mensen denken dat afvallen niet lukt, terwijl ze in werkelijkheid wél vooruitgang boeken – ze meten het alleen op de verkeerde manier.
De weegschaal is een waardeloos instrument om vetverlies te meten. Hij meet ook vocht (dat dagelijks schommelt), voeding in je darmen, spiermassa, natuurlijke schommelingen, en pas dáárna een beetje vet. Wie elke ochtend wéér op de weegschaal staat en kwaad wordt als er niks beweegt, kraakt zichzelf af voor cijfers die niets betekenen.
Wat ik vrijwel elke cliënt vraag: zet de weegschaal in de kast voor vier weken. Niet weggooien, gewoon niet zien. Vervang het door:
- Foto’s om de 14 dagen, in hetzelfde licht, dezelfde kleding, dezelfde houding. Zet ze naast elkaar – subtiele verschillen worden zichtbaar.
- Een meetlint om je taille, één keer per twee weken. Een centimeter eraf is geen ruis – dat is écht progressie.
- Hoe je kleren zitten. Een broek die losser zit zegt meer dan een cijfer dat een halve kilo afwijkt.
- Hoe je je voelt. Energieker? Beter slapen? Minder opgeblazen? Dat zijn de signalen dat je systeem aan het veranderen is, lang voordat de spiegel het toont.
In de eerste weken van een nieuwe leefstijl kan je gewicht zelfs even stijgen – omdat spieren water vasthouden of omdat je darmen anders werken. Mensen die dat niet weten geven daar op. Zonde, want vaak waren ze al goed bezig.
De kortste route naar opgeven is jezelf elke dag teleurstellen met cijfers die niets zeggen.
Reden 2: Je daagt je lichaam niet uit
Alleen minder eten is bijna nooit genoeg. Je lichaam past zich aan: je verbrandt langzamerhand minder, je verliest spiermassa, en wat je vroeger op gewicht hield, dikt nu langzaam aan. Dit is het beruchte “plateau” waar veel mensen tegenaan lopen na een paar weken.
De oplossing is niet nog minder eten – dat maakt het probleem alleen erger. De oplossing is je lichaam een reden geven om sterk te blijven.
Krachttraining, in welke vorm dan ook. Sportschool, thuisworkout, weerstandsbanden, een groepsles.
Zolang je spieren wéten dat ze gebruikt worden, houden ze stand. En spieren verbranden in rust meer dan vet – dus elke kilo spier die je behoudt, helpt je verbrandingsmotor draaiende.
Wandelen, fietsen, hardlopen zijn prima aanvullingen, maar geen vervanging. Cardio verbetert je conditie en helpt om extra calorieën te verbranden over de dag, maar voor actief vetverlies werkt krachttraining beter.
Twee à drie keer per week een halfuur is genoeg om effect te zien. Wat veel mensen vergeten: je hoeft geen schema te volgen alsof je voor de Olympische Spelen traint.
Drie of vier basisoefeningen – squats, lunges, push-ups, planks – regelmatig herhaald, doen meer dan een ingewikkeld programma dat je na drie weken opgeeft.
Reden 3: Je eet en drinkt meer dan je denkt
Mensen onderschatten systematisch wat ze binnenkrijgen. Niet uit kwade wil – het zit gewoon in hoe ons brein werkt. Eten dat we niet bewust hebben gekozen, telt niet mee in onze hoofdrekening. De hap van het bord van de partner. De drie nootjes uit de schaal op kantoor. Het glas wijn bij het koken. Het koekje bij de koffie dat je je drie uur later niet meer herinnert.
Een cliënt van mij – bovenbouw-docent, slank van postuur maar al een halfjaar gestopt met vooruitgaan – was ervan overtuigd dat ze niets te veel at. We hebben één week alles laten opschrijven, zonder oordeel, zonder calorieën, gewoon de inhoud.
Aan het einde van die week was ze stomverbaasd. Niet om hoeveel ze at – dat viel mee – maar om wat ze dronk. Drie cappuccino’s per dag op werk, een glas wijn bij het avondeten “voor het sociale”, een biertje op vrijdag. Bij elkaar 700 calorieën die ze nooit had meegerekend. Genoeg om al haar inspanning te neutraliseren.
Een paar valkuilen om op te letten:
- Drank telt niet in je hoofd, maar wel in je lichaam. Frisdrank, fruitsap, koffie met melk en suiker, alcohol. Eerlijk zijn over je drankenlijst is vaak het verschil.
- “Light”-producten zijn niet automatisch slank-makend. Vaak minder vet, maar relatief veel suiker of zoetstoffen die je hongerig houden.
- “Even snel iets eten” terwijl je staat. Eten dat je niet zittend tot je neemt, registreert je brein nauwelijks. Een halfuur later sta je weer in de keuken.
- De omgeving op kantoor. Een schaal met versnaperingen op tafel zorgt voor honderden onbedoelde calorieën per week.
Eén week alles opschrijven – zonder dieet, zonder iets te veranderen – is misschien de meest verhelderende oefening die ik mensen kan meegeven.
Optimaliseer je vetverbranding en werk gericht aan gewichtsverlies met de praktische keto-aanpak van Happy Healthy.
Hoeveel calorieën, koolhydraten en andere nutriënten zijn het beste voor jouw lichaam om je metabolisme op een gezonde manier te ondersteunen?
Doe onze test en laat ons de ideale verhouding voor jouw lichaam in kaart brengen. Ieder lichaam is anders en een persoonlijke aanpak helpt je te focussen op wat voor jou werkt.
Sociaal psycholoog Oscar Helm combineert voedingswetenschap met praktische inzichten in gedragsverandering, zodat je jouw nieuwe leefstijl dit keer wél moeiteloos volhoudt.
Elk lichaam is uniek; onze persoonlijke aanpak helpt je te focussen op wat voor jou werkt en is in de praktijk vaak veel effectiever dan een standaardplan.
De keto-aanpak die is afgestemd op jouw lichaam en persoonlijke doelen
Probeer Mijn Keto Menu (als afvallen niet lukt)
Lukt afvallen niet zoals je had gehoopt? Probeer Mijn Keto Menu en zet je lichaam in de vetverbrandingsstand. Met meer dan 250 keto-recepten in de app wordt afvallen makkelijker én lekkerder.
Doe nu de gratis Keto test en ontvang jouw persoonlijk afgestemde Keto Afslankplan »
Reden 4: Je staat onder druk en eet uit emotie
Dit is de reden waar in mijn praktijk de meeste winst zit, en tegelijk de reden waar mensen het langst overheen kijken. Omdat het zo’n ongrijpbaar antwoord lijkt – “stress” voelt niet als iets dat je kunt aanpakken. Toch is het vaak precies waar het misgaat.
Mensen die de hele dag in een hoge versnelling staan, eten anders dan mensen die af en toe ademruimte hebben. Niet omdat ze het verkeerde willen, maar omdat hun hoofd op zoek is naar verlichting.
Een drukke werkdag, een gespannen relatie, een nare e-mail die nog rondzweeft om elf uur ’s avonds – dan loop je niet naar de koelkast omdat je maag knort, maar omdat eten een korte ontsnapping is uit een gevoel waar je niet bij wilt blijven. Suiker en vet werken op precies dezelfde routes als verdoving. Het is geen zwakte, het is een mechanisme.
Wat in mijn praktijk steeds weer werkt: niet proberen de stress weg te nemen – dat lukt zelden – maar de gewoonte loskoppelen van de trigger. Een cliënt van mij ging vroeger na een zware werkdag automatisch naar de koelkast.
Nu staan haar wandelschoenen klaar bij de voordeur en gaat ze eerst twintig minuten naar buiten, zonder telefoon. De stress is dezelfde, het antwoord erop is anders. Na een paar weken raakt het brein gewend aan een nieuwe associatie: moe en gespannen leidt nu tot beweging in plaats van eten.
Een paar dingen die meestal helpen:
- Beweging op het meest gevaarlijke moment – meestal het uurtje tussen werk en avondeten. Wandeling, niet workout.
- Eén avond per week zonder scherm. Stress wordt vaak gevoed door constante prikkels die we niet meer als stress herkennen.
- Praten met iemand die je vertrouwt. Klinkt soft, werkt enorm. Een verwerkt gevoel hoef je niet weg te eten.
- Vraag jezelf bij elke hap: ‘is dit honger of iets anders?’ Niet om jezelf streng toe te spreken, maar om het patroon zichtbaar te maken.
Reden 5: Je eet te weinig in plaats van slim
Het idee is logisch: als minder eten zorgt voor afvallen, dan zorgt nog minder eten voor sneller afvallen.
In werkelijkheid werkt je lichaam niet zo. Te weinig eten remt je verbranding, breekt spieren af, verstoort je slaap, en maakt je zo hongerig dat je vrijwel zeker op een gegeven moment doorslaat.
Het crashdieet van twee weken, gevolgd door een weekend van uitspatting – dat patroon zie ik bijna wekelijks in mijn praktijk.
Wat er mentaal gebeurt is interessanter dan wat er fysiek gebeurt. Streng diëten draait om verbod, en verboden roepen verlangen op.
Hoe strenger de regel, hoe groter de aantrekkingskracht van wat niet mag. En als je dan na drie weken één avond doorslaat, kraakt je hoofd zichzelf af – waarna de “het is toch al verpest”-spiraal het overneemt. Het hele weekend gaat eraan, en maandag begin je weer “echt” – met een nóg strenger plan dat opnieuw mislukt.
Wat beter werkt: eten wat je voldoende voedt, maar dan de juiste dingen. Eiwit bij elke maaltijd. Veel groente. Genoeg gezonde vetten om je verzadigd te houden. Beperking op snelle koolhydraten en alcohol. Zo creëer je een mild tekort dat je vol kunt houden, zonder dat je hoofd de hele dag bezig is met eten.
Het verschil tussen succesvol afvallen en jojo’en zit zelden in hoe streng je was. Het zit in hoe vol te houden je aanpak was.
Reden 6: Je slaapt te weinig of te slecht
Het saaiste advies van het rijtje en tegelijk een van de meest onderschatte. Te weinig slaap doet drie dingen tegelijk: je hebt meer honger, je hebt minder energie om te bewegen, en je hebt minder mentale ruimte om verstandige keuzes te maken. Drie keer raden waar dat naartoe leidt.
De meeste volwassenen hebben 7 tot 9 uur per nacht nodig. Niet de hoeveelheid die je “haalt met koffie”, maar de hoeveelheid waarna je zonder wekker wakker zou worden.
Als je daar structureel onder zit, is dat vaak het eerste wat ik mensen aanraad om te veranderen – nog vóór dieet en beweging. Slaap is geen luxe, het is de basis waarop al het andere staat.
Wat in mijn praktijk vaak helpt om beter te gaan slapen:
- Vaste bedtijd, ook in het weekend. Je lichaam houdt van regelmaat veel meer dan van uitslapen.
- Geen schermen het laatste uur. Niet vanwege blauw licht, maar vanwege wat scrollen met je hoofd doet vlak voor het slapen.
- Slaapkamer koel en donker. Klinkt cliché, werkt aantoonbaar.
- Alcohol beperken. Slaap valt sneller in, maar de diepe herstelfase wordt verstoord. Je wordt minder uitgerust wakker, ook na een vol acht uur.
Wie ’s avonds nog laat op de telefoon zit, een serie binge’t tot in de kleine uurtjes of slecht doorslaapt door stress, vecht eigenlijk tegen zichzelf op alle fronten tegelijk. Een avond eerder naar bed kan een groter verschil maken dan een nieuwe workout.
De mindset achter het volhouden
Tot slot iets wat ik in elk afval-verhaal kwijt wil. Niet zozeer een reden waarom het niet lukt, maar de manier waarop mensen zichzelf in de weg zitten zonder het te merken.
Mensen die afvallen succesvol volhouden, zijn niet harder, sterker of meer gedisciplineerd dan mensen die het niet volhouden. Wat ze anders doen: ze hebben minder strenge regels, ze accepteren terugval als onderdeel van het proces, en ze vergelijken zichzelf niet met anderen. Dat klinkt mild, maar het is precies waarom ze het wél volhouden.
Drie dingen die in mijn praktijk steeds weer het verschil maken:
- Verwacht terugval, geen perfectie. Een mislukte week is geen mislukt jaar. Wie zichzelf na een uitschuiver afkraakt, eet daar meestal overheen. Wie het ziet als informatie – “blijkbaar is woensdagavond mijn kwetsbaarste moment” – gaat donderdag gewoon weer verder.
- Verander één ding tegelijk. Wie alles tegelijk omgooit, houdt het zelden langer dan drie weken vol. Begin met de aanpassing die voor jou het meest direct toepasbaar is. Pas als die vanzelf gaat, voeg je de volgende toe.
- Vergelijk jezelf alleen met jezelf. Niet met de slankere collega, niet met de fitness-influencer, niet met wie je vijftien jaar geleden was. Jouw lichaam, jouw uitgangspositie, jouw tempo.
Afvallen lukt zelden door harder te willen. Het lukt door je systeem zo in te richten dat het juiste de makkelijkste keuze wordt.
Veelgestelde vragen over afvallen dat niet lukt (FAQ)
Hoe lang duurt het voor ik resultaat zie van een nieuwe aanpak?
Bij een consistente aanpak (voeding, beweging, slaap) zien de meeste mensen na 4 tot 6 weken het eerste verschil aan hun kleding en omtrek.
De weegschaal kan in die periode nog rare sprongen maken door vocht en spiermassa. Echt zichtbaar verschil in vorm komt meestal pas na 8 tot 12 weken. Vasthouden is belangrijker dan tempo – mensen die snel afvallen, komen vaak ook weer snel aan.
Waarom blijft mijn gewicht hetzelfde terwijl ik zo mijn best doe?
Drie meest voorkomende redenen. Eén: onbewuste calorieën die niet meetellen in je hoofd – drank, hapjes, “even iets kleins”.
Twee: je verbrandt minder dan je denkt omdat je lichaam zich heeft aangepast aan minder eten. Drie: te weinig slaap of te veel stress verstoren je systeem dieper dan je denkt.
Een week alles opschrijven (zonder oordeel) onthult vrijwel altijd waar de lekken zitten.
Is het normaal dat ik in de eerste weken juist aankom?
Ja, en het is zelfs vaker regel dan uitzondering. Je darmen werken anders, je houdt water vast omdat je spieren herstellen na nieuwe beweging, en je lichaam past zich aan. Dit zegt niets over vetverlies. Geef het drie tot vier weken voordat je conclusies trekt. Stoppen omdat de weegschaal in week één omhoog ging, is een klassieke valkuil.
Wat doe ik als ik ’s avonds steeds doorsla?
Vrijwel altijd ligt het antwoord niet bij betere wilskracht, maar bij wat er vóór die avond gebeurde.
Heb je overdag voldoende gegeten of probeerde je te zuinig te zijn?
Was de dag stressvol? Sliep je goed? Was er iets in huis dat te makkelijk binnen handbereik lag? De avondbeslissing is bijna nooit het echte moment – dat ligt eerder op de dag.
Helpt het om iemand mee te nemen in mijn proces?
Ja, aanzienlijk. Mensen die hun aanpak delen met een partner, vriend of collega, houden het gemiddeld langer vol dan mensen die het stil houden. Sociale verantwoording werkt sterker dan zelfdiscipline.
Iemand met wie je elke week kort uitwisselt waar je staat, hoeft niet eens advies te geven – alleen het feit dat er iemand meekijkt verandert al iets in hoe je zelf met je doel omgaat.
Moet ik naar de huisarts als afvallen écht niet lukt?
Als je serieus je leefstijl hebt aangepast, het maanden hebt volgehouden, en er nul beweging is – ja, dan is een gesprek met de huisarts verstandig. Soms speelt er een onderliggende oorzaak die afvallen lastig maakt.
Maar pak het in die volgorde aan: éérst eerlijk kijken naar je leefstijl en gedrag, dán pas een medische check. In mijn ervaring lossen 8 van de 10 vastgelopen processen op zonder dat er medisch iets aan de hand is.
Ontdek welke persoonlijke aanpak het beste aansluit bij jouw lichaamsbouw en doelen
Krijg direct inzicht in hoe jij op een gezonde manier aan een plattere buik werkt.
Ieder lichaam slaat energie op een andere manier op. Wil je weten welke verhouding van nutriënten voor jouw unieke bouw het beste werkt? Doe onze analyse en ontdek hoe je jouw gewoontes aanpast voor een blijvend resultaat. Dit zonder de frustratie van strenge diëten die niet bij je passen.
Je ontdekt onder andere:
- Hoe jouw persoonlijke bouw invloed heeft op je energieverbranding.
- Een richtlijn voor de calorie- en koolhydraatinname die past bij jouw actuele doel.
- Hoe je door kleine aanpassingen in je leefstijl stap voor stap werkt aan een slankere taille.
- Een gebalanceerd plan met recepten op basis van jouw voorkeuren voor een fit gevoel dat je wél volhoudt.
Het lukt mij ook maar niet om af te vallen hoewel ik volgens mij wel zo gezond mogelijk
eet.
Ik eet meestal twee maaltijden per dag omdat ik pas rond 12 uur ontbijt/lunch maar daardoor vallen mijn maaltijden waarschijnlijk wel wat groter uit.
Het grootste struikelblok blijkt nu misschien reden#2 te zijn aangezien ik schildkliermedicatie en reumaremmers slik en zeker met de reuma medicijnen kan ik niet stoppen.
Betekent dit nu dat het me toch niet gaat lukken om af te vallen?
Ik was van plan je boek te bestellen maar vraag me nu af of dat wel zin heeft..
Beste Astrid,
Afvallen als je schildklierproblemen hebt is zeker niet gemakkelijk. Maar het is niet waar dat je daar als vrouw niks tegen zou kunnen doen. Iedereen heeft baat bij een gezond voedingspatroon en regelmatige lichaamsbeweging.
Een dieet met weinig jodium en selenium verhoogt het risico op schildklieraandoeningen omdat de schildklier zowel selenium als jodium nodig heeft om voldoende schildklierhormonen te produceren.
Een tekort aan jodium zal je met de Afslank Receptenbijbel niet krijgen, omdat er voldoende recepten in staan met vette vis, die jodiumrijk zijn. De Afslank Receptenbijbel is dan ook geschikt voor de mensen met schildklierproblemen.
Ongeacht welk dieet je gebruikt, moet je oppassen met het eten van rauwe kruisbloemige groenten, het gebruik van koolzaadolie (canola-olie), flinke hoeveelheden omega 6 vetzuren en gluten.
Zorg ervoor dat je vitamine B12, vitamine D, selenium en zink in voldoende mate binnenkrijgt. Deze waarden zijn vaak lager bij mensen met een trage of niet-werkende schildklier. Deze vitamines en mineralen kun je ook aanvullen met supplementen.
Daarnaast moet je ook aan de slag gaan met de methode in mijn boek. Het gaat niet vanzelf. Succes gewenst.
Dank je wel voor de informatie!
Het zou best kunnen dat ik hypothyreoïdie heb gekregen door een tekort aan jodium toen ik een jaar of 5 geleden een koolhydraatarm dieet volgde waarbij ik maximaal 25 gram koolhydraten per dag at, en nog viel ik niet af.
Ondertussen heb ik de Receptenbijbel aangeschaft en probeer ik iets vaker te bewegen.
We gaan er voor! :)
Hey Astrid,
Ik las je berichtje en ik wilde er even op reageren. Ik ben zelf ook reuma patient en gebruik hiervoor medicijnen. Hierdoor ben ik in een paar jaar tijd veel aangekomen. Toen ik 78kg woog besloot ik hier iets aan te gaan doen (heb altijd rond de 50 kg gewogen!). Ik ben me gaan verdiepen in voedingsadvies en begonnen met een koolhydraatarm dieet. Het bleek dat mijn eetpatroon ook heel slecht was! Wist ik veel! Nu sport ik 3 keer in de week en let extra op mijn eten. Tot nu toe gaat alles beter dan verwacht en ben ik 12 kg weer kwijtgeraakt. Ik heb nog steeds wat buikvet rond mijn middel maar ben weer tevreden met mezelf! En dat allemaal ondanks die vervelende reuma medicijnen. Ook jij kunt afvallen Astrid en je zult er geen spijt van krijgen! Groetjes, Gardy
Hey Gardy,
Behalve de reumaremmers kreeg ik ook bijna een jaar lang prednisoninjecties
omdat het een tijdje duurde voor de reumaremmers aansloegen en vooral die injecties werkten niet echt mee. Ook mijn trage schildklier helpt natuurlijk niet mee maar we geven de moed niet op!
In ieder geval bedankt voor je reactie! :)
Ik ben in de laatste 9 maanden 15 kilo afgevallen door middel van koolhydraat beperkt, gezond eten en veel beweging . Nu ik al wat meer tevreden ben, ben ik van 5x naar 3x sporten in de week gegaan. Ik eet gezond, raak geen ongezonde dingen aan (met de ”cheatday” één keer in de zoveel tijd natuurlijk wel” en doe geen dingen anders dan eerst. (denk ik) Ik ben nu 3 maanden op gewicht, en ben natuurlijk blij dat ik niet aankom, maar ik val niet meer af. Ik weet dat het niet nodig is, maar zou voor de mooi nog 5 kilo er af willen. Heb je tips? Of moet ik nóg gezonder eten om dat doel te bereiken?
Dat is moeilijk te zeggen want ik weet niet wat je huidige eetpatroon is. Ik zou in ieder geval bijhouden hoeveel calorieën je op een dag eet en wat je dagelijkse caloriebehoefte is. Daarvoor kun je gebruik maken van mijn BMR calculator, zie: https://happyhealthy.nl/bmr-berekenen/
Ik ben echt verstrooid geweest. Ik wist niet hoe kan ik winnen met mijn gewoonten. Een par dagen geleden begon ik fitatu (calorieën tellen app) gebruiken. Nu ken ik mijn grens van voedingswaarden voor bepaalde dag.