Wat Is GLP1 (GLP-1) en Hoe Werkt het bij Afvallen?

Wat is GLP-1?

GLP-1 staat voor glucagon-like peptide-1. Het is een hormoon dat van nature in je darmen wordt aangemaakt. Wanneer je eet, geeft dit hormoon signalen aan je hersenen en andere organen.

Hierdoor voel je je sneller vol en neemt je hongergevoel af. GLP-1 speelt ook een rol bij het regelen van je bloedsuikerspiegel. Medicijnen die de werking van dit hormoon nabootsen, worden GLP-1 agonisten genoemd.

Ze werden oorspronkelijk gebruikt voor de behandeling van diabetes type 2. Later ontdekten onderzoekers dat deze medicijnen ook de eetlust kunnen verminderen en kunnen bijdragen aan gewichtsverlies. Daarom worden bepaalde GLP-1 medicijnen tegenwoordig ook gebruikt bij de behandeling van overgewicht en obesitas.

Hoe werkt GLP1 medicatie bij afvallen?

GLP-1 medicatie bevat stoffen die de werking van het natuurlijke GLP-1-hormoon nabootsen. Deze medicijnen worden GLP-1 receptoragonisten, of kortweg GLP-1 agonisten, genoemd.

Ze hebben invloed op verschillende delen van je lichaam:

De hersenen: Ze beïnvloeden je eetlust en verzadigingsgevoel. Sommige mensen ervaren hierdoor minder trek en zijn minder vaak met eten bezig.
De alvleesklier: Ze stimuleren de aanmaak en afgifte van insuline wanneer je bloedsuiker stijgt. Dit helpt om je bloedsuikerspiegel te reguleren.
De maag: Ze vertragen de maaglediging, waardoor voedsel langer in je maag blijft. Hierdoor kun je je langer vol voelen na het eten.

Door deze effecten kunnen GLP-1 medicijnen ervoor zorgen dat sommige mensen minder eten en daardoor gewicht verliezen. Hoe sterk dit effect is, verschilt per persoon. GLP-1 medicatie is bovendien geen vervanging van een gezonde leefstijl.

Is GLP-1 effectief om af te vallen?

Ja, GLP-1 medicijnen kunnen helpen met afvallen. Verschillende onderzoeken laten zien dat GLP-1 medicijnen kunnen helpen bij gewichtsverlies. Hoeveel iemand afvalt, verschilt per medicijn en per persoon. Er is nog meer onderzoek nodig naar de effecten op lange termijn.

In een onderzoek uit 2022 werden semaglutide en liraglutide met elkaar vergeleken. Na 68 weken waren deelnemers die semaglutide gebruikten gemiddeld 15,8% van hun lichaamsgewicht kwijt (bron). Bij liraglutide was dit gemiddeld 6,4%.

Een onderzoek uit 2025 vergeleek semaglutide met tirzepatide. Na 72 weken waren deelnemers die tirzepatide gebruikten gemiddeld 20,2% van hun lichaamsgewicht kwijt (bron). Bij semaglutide was dit gemiddeld 13,7%.

Deze resultaten laten zien dat sommige GLP-1 medicijnen meer gewichtsverlies kunnen opleveren dan andere. Toch betekent dit niet dat iedereen dezelfde afslankresultaten behaalt.

Deelnemers kregen tijdens de onderzoeken ook begeleiding bij voeding en beweging. Daarnaast kunnen de medicijnen bijwerkingen veroorzaken, zoals misselijkheid, diarree en overgeven (hierover later meer).

Wie valt niet af van GLP1 medicatie?

Niet iedereen valt evenveel af met GLP-1 medicatie. Sommige mensen verliezen weinig of zelfs helemaal geen gewicht.

Dit kan verschillende oorzaken hebben:

• Weinig verandering in eetlust: Niet iedereen reageert even sterk op de medicatie. Sommige mensen blijven evenveel honger houden.
• Eetgewoonten blijven hetzelfde: Sommige mensen blijven uit gewoonte eten, ook wanneer ze minder honger hebben. Hierdoor kan gewichtsverlies beperkt blijven.
• Te veel bijwerkingen: Klachten zoals misselijkheid, diarree en overgeven kunnen ervoor zorgen dat mensen vroegtijdig stoppen met de behandeling.
• Andere gezondheidsproblemen: Bepaalde aandoeningen of andere medicijnen kunnen invloed hebben op het lichaamsgewicht.

Begeleiding bij voeding en leefstijl kan helpen om gezonde eetgewoonten aan te leren en gewichtsverlies te ondersteunen.

Bij weinig resultaat kan een arts beoordelen welke factoren mogelijk een rol spelen. Vaak spelen dezelfde oorzaken mee als wanneer afvallen niet lukt zonder medicatie, zoals stress, slaap en eetgewoonten.

Welke GLP-1 medicijnen bestaan er?

Er zijn verschillende GLP-1 medicijnen. Sommige zijn bedoeld voor diabetes type 2, andere voor gewichtsverlies. Hieronder zie je de belangrijkste verschillen.

Werkzame stof	Merknaam	Prik of pil?	Goedgekeurd voor
Semaglutide	Wegovy	Prik en pil*	Obesitas en overgewicht met gezondheidsproblemen
Semaglutide	Ozempic	Prik	Diabetes type 2
Semaglutide	Rybelsus	Pil	Diabetes type 2
Liraglutide	Saxenda	Prik	Obesitas en overgewicht met gezondheidsproblemen
Tirzepatide	Mounjaro	Prik	Diabetes type 2 en gewichtsbeheersing

*Wegovy is in de EU ook als pil goedgekeurd.
Dit betekent niet automatisch dat deze in Nederland verkrijgbaar is.

Semaglutide: Ozempic, Rybelsus en Wegovy

Semaglutide is een GLP-1 agonist: een werkzame stof die de GLP-1-receptor stimuleert.

Ozempic en Rybelsus zijn geregistreerd voor de behandeling van diabetes type 2. Wegovy is geregistreerd voor gewichtsbeheersing bij bepaalde mensen met obesitas of overgewicht.
Hoewel deze medicijnen dezelfde werkzame stof bevatten, zijn ze niet allemaal voor hetzelfde doel goedgekeurd.

Liraglutide: Saxenda

Liraglutide is ook een GLP-1 receptoragonist. Saxenda is geregistreerd voor gewichtsbeheersing bij mensen die aan bepaalde medische criteria voldoen.

Denk aan obesitas (BMI van 30 of hoger) of overgewicht (BMI van 27 of hoger) in combinatie met gewichtsgerelateerde aandoeningen, zoals hoge bloeddruk of type 2 diabetes. Het wordt gebruikt als aanvulling op voedings- en leefstijlbegeleiding.

Tirzepatide: Mounjaro

Tirzepatide werkt op twee hormoonreceptoren: GLP-1 en GIP. Daarom wordt het een dubbele GIP/GLP-1 receptoragonist genoemd.

Het geneesmiddel kan worden gebruikt bij diabetes type 2 en gewichtsbeheersing. De werking is niet precies hetzelfde als die van een medicijn dat uitsluitend GLP-1-receptoren stimuleert.

De genoemde geneesmiddelen zijn receptplichtig. Sommige zijn beschikbaar als injectie en er bestaan ook orale GLP-1-formuleringen. Dat een medicijn is goedgekeurd, betekent niet dat alle varianten in Nederland verkrijgbaar of vergoed worden.

Voor wie is GLP-1 medicatie bedoeld?

GLP-1 medicatie wordt vooral gebruikt door mensen met een BMI van 27 of hoger en een gewichtsgerelateerde aandoening, mensen met obesitas of mensen met diabetes type 2. Een arts kan beoordelen of GLP-1 medicatie geschikt is voor jouw persoonlijke situatie.

Volgens de richtlijnen van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) gelden voor verschillende GLP-1 medicijnen bij gewichtsverlies de volgende voorwaarden voor volwassenen:

• Een BMI van 30 of hoger (obesitas).
• Een BMI vanaf 27 met minstens één gezondheidsprobleem dat samenhangt met overgewicht.
• Bij een BMI vanaf 27 hoef je dus geen diabetes te hebben. Ook andere gezondheidsproblemen kunnen meetellen, zoals hoge bloeddruk, slaapapneu of een hoog cholesterol.

Dit zijn algemene voorwaarden. Welke gezondheidsproblemen meetellen, hangt af van het medicijn en je medische situatie. Artsen kunnen hierin soms een verschillende beoordeling maken, maar houden rekening met de officiële voorwaarden.

Ook als je een BMI tussen de 27 en 30 hebt, kan GLP-1 medicatie dus mogelijk een optie zijn. Bespreek met je arts welke behandelingen bij jouw situatie passen.

Lees ook: BMI Berekenen: Calculator + Uitleg (Man, Vrouw)

Daarnaast kan leefstijlbegeleiding onderdeel zijn van de behandeling. Denk aan aanpassingen in je voeding en regelmatig bewegen.

Wat zijn de bijwerkingen van GLP-1 medicatie?

GLP-1 medicijnen kunnen bijwerkingen veroorzaken (bron). Vooral maag- en darmklachten komen regelmatig voor.

Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas gelden bij semaglutide voor obesitas of overgewicht onder andere de volgende bijwerkingen:

• Zeer vaak (meer dan 1 op de 10 mensen): misselijkheid, overgeven, diarree, verstopping, buikpijn, hoofdpijn en vermoeidheid.
• Vaak (1 tot 10 op de 100 mensen): duizeligheid, brandend maagzuur, boeren, galstenen, haaruitval en klachten op de plek waar je de injectie krijgt.
• Soms (1 tot 10 op de 1.000 mensen): een plotselinge ontsteking van de alvleesklier of een maag die langzamer leeg raakt.
• Zelden (1 tot 10 op de 10.000 mensen): ernstige allergische reacties.
• Zeer zelden (minder dan 1 op de 10.000 mensen): een ernstige aandoening van de oogzenuw, waardoor je plotseling slechter kunt zien of blind kunt worden.

Vanwege de mogelijke bijwerkingen is het belangrijk om regelmatig contact te houden met je arts als je deze medicatie gebruikt.

Hoe kun je bijwerkingen van GLP-1 medicatie verminderen?

Gezonde voeding en goede begeleiding kunnen helpen om sommige bijwerkingen te verminderen. Zo kunnen kleinere, lichte maaltijden helpen tegen misselijkheid. Voldoende water drinken en vezelrijk eten kunnen helpen bij verstopping.

Ook is het belangrijk om niet te snel te willen afvallen. Bij veel gewichtsverlies kunnen eiwitrijke voeding en krachttraining helpen om spierverlies te beperken.

Daarnaast kan het te snel verhogen van de dosering bijwerkingen verergeren. Bespreek daarom met je arts hoe de behandeling verloopt. Goede begeleiding bij voeding en medicatie kan helpen om klachten te beperken, maar voorkomt ze niet altijd.

Voor wie zijn GLP-1 medicijnen niet geschikt?

GLP-1 medicijnen zijn niet voor iedereen geschikt. Bij sommige mensen kunnen ze extra gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.

Extra voorzichtigheid is nodig bij mensen die:

• Zwanger zijn, borstvoeding geven of zwanger willen worden.
• Eerder een ontsteking van de alvleesklier hebben gehad.
• Allergisch zijn voor bepaalde stoffen in het medicijn.
• Bepaalde vormen van schildklierkanker hebben gehad of de erfelijke aandoening MEN2 hebben.
• Een eetstoornis hebben of in het verleden hebben gehad.

Bij een allergie voor een van de stoffen in het medicijn mag je het niet gebruiken. Tijdens de zwangerschap worden GLP-1 medicijnen afgeraden. Bij borstvoeding verschillen de adviezen per medicijn.

Ook bij een zwangerschapswens gelden specifieke regels. Volgens de bijsluiter moet semaglutide minstens twee maanden vóór een geplande zwangerschap worden gestopt. Bij tirzepatide is dat één maand.

Bij de andere situaties is extra voorzichtigheid nodig. Een arts beoordeelt of de behandeling verantwoord is op basis van je gezondheid en medische voorgeschiedenis.

Wanneer bel je de arts?

Bij ernstige bijwerkingen is het belangrijk om op tijd medische hulp in te schakelen.

• Bel 112: bij plotselinge benauwdheid of zwelling van je tong of keel. Ook zwelling van je gezicht of lippen in combinatie met ademhalingsproblemen kan wijzen op een ernstige allergische reactie.
• Bel direct je huisarts of huisartsenpost: bij hevige buikpijn die niet weggaat, ernstig overgeven of diarree met tekenen van uitdroging, een gele huid of geel oogwit, of plotseling slechter zien.
• Bespreek aanhoudende klachten: zoals misselijkheid of verstopping die na enkele weken niet minder worden, met je behandelend arts.

Moet je onder narcose? Vertel dan vooraf dat je GLP-1 medicatie gebruikt. Deze medicijnen kunnen ervoor zorgen dat voedsel langer in je maag blijft, wat tijdens narcose risico’s kan geven.

GLP-1 ervaringen: wat merken gebruikers?

Wie zoekt naar GLP-1 ervaringen, komt verschillende verhalen tegen. Sommige mensen beschrijven dat ze aanzienlijk minder trek in eten hebben. Ze ervaren een aanhoudend ‘vol gevoel’ en denken minder vaak aan eten (dit wordt ook wel food noise genoemd).

Andere mensen merken weinig verandering in hun eetlust op of vallen minder af dan ze hadden gehoopt. Er zijn ook mensen voor wie de bijwerkingen zo vervelend zijn dat de behandeling moeilijk vol te houden is.

Bijwerkingen komen vaak voor in de opbouwfase van de behandeling. Bespreek eventuele klachten met je arts.

Persoonlijke ervaringen kunnen inzicht geven in hoe een behandeling wordt beleefd, maar zeggen weinig over de werkzaamheid en veiligheid voor een ander.

Wat gebeurt er als je stopt met GLP1?

Wat gebeurt er als je stopt met GLP-1 medicatie? Een vraag die veel terugkomt. Na het stoppen kun je weer meer honger krijgen en aankomen in gewicht.

Bij mensen met diabetes type 2 kan ook de bloedsuikerspiegel weer stijgen. Dat betekent niet dat iedereen automatisch weer aankomt, maar gewichtsbeheersing na een GLP-1 behandeling kan lastig zijn.

Daarom worden GLP-1 medicijnen vaak voor langere tijd gebruikt. Sommige mensen bespreken met hun arts of een onderhoudsdosering mogelijk is in plaats van helemaal te stoppen. Dit hangt af van het medicijn en de persoonlijke situatie. Bespreek de mogelijke gevolgen van stoppen altijd met je arts.

Veelgestelde vragen over GLP-1 (FAQ)

Hoe snel werkt GLP-1 medicatie?

Sommige mensen merken binnen enkele weken dat ze minder honger hebben. Gewichtsverlies is meestal pas na enkele maanden duidelijk zichtbaar. Dit verschilt per persoon en medicijn.

Hoe lang gebruik je GLP1 medicatie?

GLP-1 medicatie wordt vaak voor langere tijd gebruikt. Na het stoppen kan het hongergevoel terugkomen en kun je weer aankomen. Bespreek daarom met je arts hoe lang de behandeling passend is.

Kun je GLP-1 medicatie via de huisarts krijgen?

Ja, je kunt GLP-1 medicatie bespreken met je huisarts. Ook via online zorgaanbieders kun je hiervoor terecht. In beide gevallen moet een arts beoordelen of de medicatie geschikt is en een recept voorschrijven.

Bestaat er een GLP1 pil?

Ja, Rybelsus is een GLP-1 medicijn in tabletvorm, bedoeld voor diabetes type 2. Inmiddels is ook Wegovy als tablet goedgekeurd voor gewichtsbeheersing, maar deze is nog niet verkrijgbaar in Nederland.

Hoe wordt GLP-1 medicatie toegediend?

De meeste GLP-1 medicijnen worden met een injectiepen onder de huid toegediend. Dit gebeurt meestal in de buik, het bovenbeen of de bovenarm.

De injectiepen heeft een kleine, dunne naald. Sommige mensen voelen nauwelijks iets, terwijl anderen een kort prikje ervaren. Het injecteren duurt meestal maar kort.

Veel mensen kunnen de injectie na uitleg zelf thuis toedienen. Een arts, apotheker of verpleegkundige laat zien hoe de injectiepen werkt en wat je kunt verwachten. Ook als je prikangst hebt, kun je dit bespreken. Zo hoef je niet zonder begeleiding te beginnen.

Wat kost GLP-1 medicatie en wordt het vergoed?

Bij gebruik om af te vallen wordt GLP-1 medicatie meestal niet vergoed. Alleen Saxenda en Mysimba komen onder strenge voorwaarden, na een GLI-traject, voor vergoeding in aanmerking. Mysimba is overigens geen GLP-1 medicijn. Bij diabetes type 2 gelden andere vergoedingsregels.

De kosten verschillen per medicijn en behandeltraject. Naast de medicatie kunnen er kosten zijn voor consulten met een arts en begeleiding bij voeding en leefstijl. De totale maandelijkse kosten hangen af van wat bij de behandeling is inbegrepen.

Wat gebeurt er als je stopt, komt het gewicht terug?

Na het stoppen met GLP-1 medicatie kun je weer meer honger krijgen en aankomen. Onderzoek met semaglutide laat zien dat mensen gemiddeld een aanzienlijk deel van hun verloren gewicht terugkrijgen. Het aanleren van gezonde eet- en beweeggewoonten tijdens de behandeling kan mogelijk helpen om je gewicht na het stoppen beter vast te houden. Dit biedt echter geen garantie.

Sommige mensen kiezen in overleg met hun arts voor een onderhoudsdosering. Of dit mogelijk is, hangt af van het medicijn en de persoonlijke situatie. Bespreek veranderingen in je behandeling altijd met je arts.

Zijn GLP-1 medicijnen veilig om online te kopen?

GLP-1 medicijnen zijn ook online verkrijgbaar via erkende apotheken en zorgaanbieders die met erkende apotheken samenwerken. Dit kan veilig zijn, zolang een arts je gezondheid beoordeelt, een recept voorschrijft en een bevoegde apotheek de medicijnen verstrekt. Toch zijn niet alle websites betrouwbaar.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) waarschuwt voor illegale webshops en nagemaakte afslankmedicijnen. Hierbij is niet altijd duidelijk wat erin zit. Ook kan goede medische begeleiding ontbreken, waardoor bijwerkingen niet op tijd worden opgemerkt.

Conclusie: kan GLP-1 helpen met afvallen?

GLP-1 medicijnen kunnen gewichtsverlies ondersteunen en helpen bij het reguleren van de bloedsuiker.

Verschillende onderzoeken laten zien dat GLP-1 medicijnen kunnen helpen bij afvallen en het regelen van de bloedsuiker.

Uit de SELECT-studie blijkt dat semaglutide het risico op ernstige hart- en vaatproblemen kan verlagen bij mensen met overgewicht en bestaande hart- en vaatziekten.

Gezonde voeding, beweging en medische begeleiding blijven belangrijk, omdat de medicijnen bijwerkingen kunnen veroorzaken en niet voor iedereen geschikt zijn.

Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij klachten of vragen altijd je arts.