488

The Game Changers Docu: Betrouwbaar of Slecht Onderbouwd?

De opmars van de veganist is in volle gang en plantaardig voedsel wordt steeds meer een booming business.

The Game Changers is een documentaire die onlangs op Netflix is uitgebracht en de voordelen van een plantaardig dieet onderzoekt.

In deze documentaire interviewt James Wilks verschillende (ex)atleten die de veganistische levensstijl zijn gaan omarmen, waaronder Arnold Schwarzenegger en Scott Jurek.

De film stelt dat plantaardige voeding de ultieme superfoods zijn en dat dierlijk voedsel… gevaarlijk ongezond is.

Is alles wat je over dierlijke eiwitten weet gebaseerd op een leugen?

In dit artikel geef ik een eerlijke review van The Game Changers en ga ik dieper in op plantaardige voeding.

Inhoud van dit artikel

That Game Changers documentaire

Wist je dat de bloeddorstige Romeinse gladiatoren een dieet hadden dat vooral vegetarisch was? Ze hadden weinig op met vlees en hun voedingspatroon bestond voornamelijk uit tarwe, gerst, groenten en peulvruchten (bron). Ook dronken ze as na de training als een tonicum, een versterkend middel dat het lichaam zou stimuleren en versterken na lichamelijke arbeid.

Het is één van de vele ‘mythen’ die aanbod komen in de nieuwe documentaire ‘The Game Changers’. De informatieve film die nu beschikbaar is op Netflix, is geproduceerd door James Cameron en suggereert dat het eten van dierlijke producten – waaronder vlees, vis, eieren en zuivelproducten – de prestaties van atleten en recreatieve sporters kan belemmeren, ons seksleven aantast en zelfs kan leiden tot een vroegtijdige dood.

Heb je de film nog niet gezien? Bekijk dan eerst even de trailer:

In de documentaire staat James Wilks centraal, een voormalige UFC-vechter die gevolgd wordt in zijn herstelproces van een ernstige knieblessure. Tijdens zijn blessure verdiept hij zich in het plantaardige dieet.

Op reis met Wilks word je als kijker blootgesteld aan het idee dat plantaardige diëten verre van schadelijk zijn.

Tijdens de documentaire laat Wilks verschillende atleten en beroemdheden aan het woord. Zo zien we onder andere Arnold Schwarzenegger (acteur, ex-bodybuilder en oud-politicus), Lewis Hamilton (Formule 1-kampioen), Scott Jurek (ultramarathoner), Dotsie Bausch (wielerkampioen) en Patrik Baboumian (powerlifting recordhouder) terug in deze documentaire.

Alle geïnterviewde sporthelden vertellen openhartig hoe de verandering naar een plantaardig dieet hun prestaties opmerkelijk veranderde. De documentaire dwingt de kijker om na te denken over dingen die we dachten te weten over vlees en dierlijke eiwitten. Je krijgt ook antwoord op de vraag ‘waar haal je eiwitten vandaag als je geen vlees meer eet?’.

‘Echte mannen eten planten!’ dat is de onderliggende boodschap – met een knipoog weliswaar – die wordt aangekaart. Dat mannen alleen maar vlees eten is allang niet meer aan de orde. In de film zien we hoe atleten zweren bij plantaardig voedsel.

Deze documentaire zit vol met aangehaalde studies. De kijker ziet een tsunami aan aangehaalde studies voorbijflitsen op het beeldscherm. Professoren en wetenschappers komen met wetenschappelijke verklaringen en artsen in witte jassen moeten het verhaal extra kracht bijzetten.

Maar kloppen de beweringen in de documentaire eigenlijk wel? Ik heb de belangrijkste claims van deze film op een rijtje gezet en zal ze hieronder stuk voor stuk behandelen. 

Maak jij onnodige fouten die het afvallen vertragen?

Doe deze gratis test en ontdek je “Afslank IQ”.

Kritiekpunt #1: gladiatoren waren niet alleen planteneters

De documentaire begint met een boeiende introductie over Romeinse gladiatoren. James Wilks citeert een onderzoek waarin geconcludeerd wordt dat Romeinse gladiatoren geen vlees aten.

Dat beweegt hem om zich te verdiepen in plantaardig voedsel. Wilks ontmoet een onderzoeker die de overblijfselen van Romeinse gladiatoren analyseerde.

In de overblijfselen van de gladiatoren werden sporen van granen, peulvruchten en gerst teruggevonden. Vlees werd niet gevonden. Verder onderzoek zag ook geen verlies van spierkracht of de botdichtheid terug.

Dit laat weliswaar zien dat plantaardig voedsel het lichaam voldoende energie kan geven voor krachtsport, maar het is volstrekt onduidelijk of deze gladiatoren helemaal geen vlees aten. Want er is natuurlijk een verschil tussen grotendeels plantaardig voedsel eten en een dieet dat volledig veganistisch is.

Overigens is het helemaal niet zo gek dat gladiatoren vooral veel plantaardige voedsel (koolhydraten) aten. Gladiatoren moesten juist een beetje vet zijn. Met een hoger vetpercentage (en de nodige spiermassa) was je tenslotte moeilijker te doden omdat een zwaard of speer dan minder diepe wonden veroorzaakte.

Kritiekpunt #2: cherry picking?

Een ander probleem dat ik met de documentaire heb is dat de bevindingen van studies vaak worden verdraaid en zodanig aan de kijker worden gepresenteerd.

Met de stroom aan informatie probeert de documentaire te zeggen: ‘Kijk deze bewijzen! Hoe kan veganisme nou ongezond zijn?’.

Zo citeert Wils een peer-reviewed onderzoek. Hij zegt hierover:

“Als het gaat om het verkrijgen van spierkracht en spiermassa, heeft onderzoek – waarin plantaardige en dierlijke eiwitten met elkaar worden vergeleken – aangetoond dat zolang de juiste hoeveelheid aminozuren wordt geconsumeerd, de bron niet relevant is.”

Wat hij achterwege laat is dat diezelfde studie concludeert:

“als groep hebben vegetariërs lagere gemiddelde spiercreatineconcentraties dan omnivoren, en dit kan de supra maximale trainingsprestaties beïnvloeden.”

Even later benoemt hij onderzoeken met een kleine steekproefomvang en generaliseert hij de uitkomsten. Het meest opvallende voorbeeld is dat hij beweert dat koemelk oestrogeen (vrouwelijk geslachtshormoon) kan verhogen en testosteron bij mannen kan verlagen.

Wilks verwijst naar een kleine pilot studie uit 2010 waarbij drachtige koeien lacteren en de consumptie van koemelk op geslachtshormonen is onderzocht (bron). Bij de zeven volwassen mannelijke deelnemers werd ontdekt dat melk de secretie van testosteron – en dus niet het totale testosterongehalte – tijdelijk verminderde.

Wat deze studie eigenlijk zegt is dat de verhouding van eiwitten en koolhydraten in het menselijke dieet een grote invloed hebben op de cortisol- en testosteronspiegels. Het zegt niet dat dierlijke eiwitten moeten worden vervangen door plantaardige eiwitten, maar eerder dat er meer koolhydraten moeten worden geconsumeerd in vergelijking met alle soorten eiwitten om het cortisol te verlagen en testosteron te verhogen.

En zo zijn er nog meer voorbeelden in de documentaire waarbij selectieve feiten worden genoemd om een bepaald standpunt te verdedigen. Tegenargumenten worden niet benoemd, omdat deze de kracht van de documentaire ondermijnen.

New Yorkse brandweer

‘Hartaanvallen doden meer brandweermannen dan vuur en rook’. Het is een verrassende statistiek waarmee de kijker wordt geconfronteerd als Wilks de brandweer van New York bezoekt.

Het blijkt dat veel brandweermannen last hebben van een hoge bloeddruk en een ongezond hoog LDL-cholesterol gehalte. Dit zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten.

De brandweerlieden krijgen vervolgens een paar weken een plantaardig dieet voorgeschoteld en brengen verslag uit van hun bevindingen. Vrijwel allemaal hebben ze gewicht verloren en was hun bloeddruk en cholesterolgehalte verlaagd. Klinkt bemoedigend, nietwaar?

Het probleem is alleen dat correlatie niet gelijk staat aan oorzakelijk verband. Oftewel, er kan een verband bestaan tussen plantaardig eten en verbeterde biomarkers.

Maar kunnen we met 100% zekerheid zeggen dat een plantaardig dieet deze resultaten heeft veroorzaakt? Waarschijnlijk niet. Een hoog cholesterolgehalte is vooral een indicatie van een ongezonde leefstijl. En dit kan worden aangepakt door middel van het aanpassen van je leefstijl.

Wat je van plantaardige diëten moet weten is dat ze normaal gesproken veel minder calorieën leveren dan diëten waarbij dierlijke voedingsproducten worden genuttigd. Champignons, bloemkool, broccoli en courgette zijn voedingsmiddelen die amper calorieën bevatten.

Wanneer je flink wat gewicht verliest, wordt een ongezond hoog cholesterolgehalte in de meeste gevallen op natuurlijke wijze verlaagd. De vraag is dus of het plantaardig dieet hier zo zeer verantwoordelijk voor is of dat de brandweermannen gewoon gezonder zijn gaan eten.

Wil je een voorbeeld afslank weekmenu incl. recepten en boodschappenlijstje?

Klik hier en ik stuur ze gratis naar je toe.

American football spelers

In de documentaire zie je ook drie NFL-spelers terug die worden onderworpen aan twee experimenten. Ze maken deel uit van het professionele American football-team Miami Dolphins.

In dit stuk wordt het bloed van de drie spelers getest om de gevolgen van de endotheliale disfunctie te beoordelen.

Dit kan je zien als de onderliggende oorzaak van alle vasculaire ziekten. Daarom wordt een slechte endotheel functie gezien als een potentiële voorspeller van hartziekten.

Een van de spelers was veganistisch, terwijl de anderen aangaven dat ze gebakken kip aten tijdens uitwedstrijden. Vervolgens werd bloed van de spelers afgenomen en tot ieders verrassing had de veganistische NFL-speler veel helderder bloed dan de twee mannen die vlees aten.

Hoewel de documentaire je doet geloven dat het consumeren van dierlijke eiwitten de oorzaak is van endotheliale disfunctie, vertelt wetenschappelijk onderzoek ons iets anders.

Een studie uit 2015 heeft aangetoond dat eiwit uit voeding de endotheliale disfunctie verbeterde na vier weken suppletie (bron). En dit waren geen plantaardige eiwitten maar melk, erwten en eiwit van eieren. Je leest het goed! Twee bronnen van dierlijke eiwitten.

En wat ook niet mag worden vergeten is dat er zoveel andere factoren in beide experimenten buiten beschouwing worden gelaten.

Andere factoren die invloed hebben op de endotheliale disfunctie, zoals slaap, trainingsduur, vochtgehalte, stress, spiervermoeidheid, alcoholconsumptie, genetische aanleg en wat ze die dag nog meer aten, werden namelijk gewoon genegeerd.

Kritiekpunt #3: we zijn omnivoren

De intentie van de documentaire is vrij duidelijk. Het probeert de kijker duidelijk te maken dat wij als mensen niet gemaakt zijn om vlees te eten. Zo wordt aangehaald dat ons spijsverteringskanaal te lang is en dat ons gebit niet sterk genoeg is om dierlijke eiwitten af te breken.

Toch was er vroeger een wereld waar mensen zowel planten als dierlijke eiwitten aten. In het jagers-verzamelaars tijdperk was gemiddeld genomen ongeveer 35% van het voedsel van de jacht afkomstig. De rest van het voedsel werd verzameld (bron).

Daaruit kunnen we concluderen dat de volkeren die we jagers-verzamelaars noemen grotendeels afhankelijk waren van andere bronnen dan vlees, zoals planten, schaaldieren en vissen. Mensen waren (en zijn) alleseters. Omnivoren die niet alleen op bessen jaagden, maar ook op dieren. Dat is wetenschappelijk bewezen (bron).

In de film wordt benadrukt dat glucose onze primaire brandstofbron is omdat ze de beste energiebron zijn. Het is me eerlijk gezegd een raadsel waarom ketonen niet worden aangehaald. Het menselijk lichaam kan immers prima functioneren op ketonen.

In deze staat komt je lichaam terecht als je de consumptie van koolhydraten drastisch beperkt. Je lichaam wordt dan gedwongen om vet te verbranden voor energie in plaats van koolhydraten. Het keto dieet is om die reden ontzettend populair.

Kritiekpunt #4: het oude voedingspatroon en gewoontes

Het is fascinerend om te zien dat een selectie van topatleten het goed doen op een plantaardig dieet. Hoewel deze anekdotische verhalen interessant zijn om naar te kijken, blijven veel vragen voor mij onbeantwoord.

Want hoe zat het met het oude voedingspatroon van deze atleten? Wat aten zij voordat ze overstapten op volledige plantaardige voeding? Oke, we weten dat ze vlees aten. Maar wat hoe was de kwaliteit van dit vlees? En hoe zag hun oude voedingspatroon eruit?

Bryant Jennings, een zwaargewicht bokser, vertelt in de documentaire hoe hij opgroeide met fastfood en gefrituurde kip van de KFC. Hij legt uit dat hij amper iets wist over verschillende groentesoorten totdat hij zich meer ging verdiepen in plantaardig voedsel en stopte met vlees eten.

Is het niet volstrekt logisch dat iemand die van fastfood (ultra-bewerkte voedingsmiddelen met weinig voedingstoffen) overschakelt naar een dieet met natuurlijke, onbewerkte voeding, zich een stuk beter zal voelen?

Ongeacht of je een veganistisch, vegetarisch of koolhydraatarm dieet volgt. Want stoppen met kunstmatige conserveermiddelen, suikers, zouten, chemicaliën en andere ongezonde additieven komt je gezondheid natuurlijk altijd ten goede.

Kritiekpunt #5: dierlijke eiwitten zijn van hoogwaardige kwaliteit

Laten we nu eens kijken naar de eiwitkwaliteit van plantaardige- en dierlijke eiwitten.

Onderzoekers hebben de PDCAAS-score bedacht. Dit staat voor Protein Digestability-Corrected Amino Acid Score.

De PDCAAS-score meet de kwaliteit van een eiwit voor menselijke consumptie. Het houdt rekening met de aminozuursamenstelling, de verteerbaarheid van aminozuren en de biologische beschikbaarheid van de aminozuren (bron).

Een PDCAAS-score van 1,0 is het hoogst haalbare, waarbij eieren, melk en whey-proteïne een perfecte 1.0 scoren, en rundvlees komt er meteen achter met .92. Als je kijkt naar vegetarische eiwitbronnen, krijg je bruine bonen op .54 en rode linzen op .53.

Je ziet in een oogopslag dat dierlijke eiwitbronnen superieur zijn aan plantaardige eiwitbronnen. Dierlijke eiwitbronnen bevatten alle 9 essentiële aminozuren. Voor eiwitten die een dierlijke oorsprong hebben is het ook nog eens zo dat deze beter door het lichaam verteerd en opgenomen worden.

Om deze redenen is het zo dat dierlijke eiwitbronnen gezien worden als bronnen van hoogwaardige eiwitten. Dit is voor plantaardige eiwitbronnen – op enkele uitzonderingen na – niet het geval.

Normaal gesproken heb je als sporter behoorlijk wat eiwitten nodig om je spieren optimaal te laten herstellen en groeien van al dat harde werk in de sportschool.

Verschillende onderzoeken laten zien dat het consumeren van 20 tot 40 gram eiwit optimaal is voor het vermogen om te herstellen na fysieke inspanning (bron, bron). Een stukje kipfilet of zalm bevat een hoog eiwitgehalte. Je hebt dan ook voldoende aan een enkele portie na het trainen.

Wil je met een plantaardig dieet hieraan voldoen dan zul je meerdere bronnen moeten aanspreken. Voedingsmiddelen zoals bonen, linzen en quinoa zal je met elkaar moeten combineren om hetzelfde eiwitgehalte te bereiken. Dit betekent in de praktijk dat je veel meer plantaardig voedsel zult moeten eten.

Kritiekpunt #6: weinig bewijskracht

Veel van de studies waarnaar in deze documentaire wordt verwezen zijn observationele studies.

Dit zijn onderzoeken waarbij gegevens worden verzameld zonder de werkelijke situatie te veranderen. Eigenlijk observeren onderzoekers wat mensen eten en relateren dit aan welke ziektes of gezondheidsproblemen ze hebben of kunnen krijgen. Een observationeel onderzoek heeft minder sterke bewijskracht voor oorzaak-gevolg relatie.

De grootste beperking van dit type voedingsonderzoek is de onnauwkeurigheid. Mensen onderschatten of overschatten nu eenmaal dingen. Ze vergeten wat ze eten of laten iets bewust weg van wat ze eten. De bewijskracht van observationele studies is dan ook vrij laag.

Eindoordeel over de film The Game Changers

De documentaire geeft stof tot nadenken en wijkt volledig af van de norm. Maar de documentaire stelt de kijker uiteindelijk ook voor een keuze.

Als je dierlijke producten blijft eten dan gaat je gezondheid er op achteruit, of je eet plantaardig en je leeft…gezond!

In een interview stelt James Wilks dat deze film niet probeert mensen te vertellen om veganistisch te worden. ‘We presenteren de feiten en laten mensen op basis daarvan hun eigen beslissingen nemen’. De inhoud van deze documentaire doet echter anders vermoeden…

Laat ik vooropstellen dat ik niets heb tegen plantaardig voedsel. Ik heb veganisten in mijn vriendenkring en respecteer hun beslissing. Het wekt vooral mijn interesse om informatie over voeding en gezonde manieren van leven te vinden die anders zijn dan de mijne.

Waar ik wel een beetje allergisch voor ben is wanneer er een verkeerde voorstelling van zaken wordt weergegeven als het gaat om voedsel.

Zo beweert The Game Changer dat ijsbergsla meer antioxidanten bevat dan zalm of eieren. Deze stelling is gevaarlijk omdat het de andere belangrijke voedingstoffen in zalm en eieren (denk aan omega-3 vetzuren, choline, etc.) volkomen buitenspel zet. Doordat de documentaire zich volledig richt op één bepaalde voedingstof, wordt onbewust de waarde genegeerd van andere nuttige voedingstoffen in zalm en eieren.

Ervoor kiezen om geen vlees te eten (of juist een ketogeen dieet te volgen) is iemand zijn eigen keuze. Maar als kijker in die richting geduwd worden uit angst voor ziekte, vroegtijdige dood of overgewicht vind ik het wel erg ver gaan.

Ik ben het ermee eens dat iemand er baat bij heeft als er meer groente en fruit in zijn of haar voedingspatroon wordt opgenomen. Maar door te veel de nadruk te leggen op de minachting voor vlees en het doordrukken van de plantaardige agenda word ik ietwat afgeleid van de goedbedoelde boodschap.

Wat belangrijk is om te onthouden bij elke documentaire is dat elk verhaal twee kanten heeft. Producenten van dergelijke documentaires vertellen je maar al te graag één kant van het verhaal.

Ze kunnen anekdotisch bewijs gebruiken, onderzoeken over het scherm laten flitsen om die claims te ondersteunen (zelfs als de onderzoeksresultaten ver uit de context worden getrokken).

Het laatste deel van de film vond ik daarom het meest boeiend en raakt zeker een kern van waarheid aan. De veehouderij verbruikt het meeste drinkwater ter wereld (83%) en dit is een onwerkelijke hoeveelheid water als je erover nadenkt.

Er is veel waterverspilling in de landbouw en daarom zou er zeker meer aandacht moeten zijn voor duurzaam watergebruik in de veehouderij. Vlees moet duurzaam worden geproduceerd met het oog voor het milieu.

Het mag de kijker zeker gezegd worden dat plantaardig eten een goede zaak is. Maar je hoeft dit niet te doen door ten onrechte te vertellen dat af en toe een stukje vlees eten een ongezonde zaak is. Ik adviseer je dan ook om dierlijke voedingsmiddelen met plantaardige voedingsmiddelen af te wisselen. Dat komt neer op ongeveer 1-2 keer per week vis en 1-2 keer per week vlees.

Plaats een reactie

Doe de GRATIS afslank quiz en meet je ‘Afslank IQ’

Doe binnen 5 minuten mijn quiz en zie direct jouw afslank IQ score inclusief goede antwoorden.

Doe de quiz

Over HappyHealthy

Drs. Oscar Helm Afslankcoach, voedingsdeskundige, dieetpsycholoog en orthomoleculair therapeut

Hoi, ik ben drs. Oscar Helm en in de afgelopen jaren heb ik duizenden mensen geholpen naar een gezonder gewicht en betere gezondheid.

HappyHealthy.nl trekt inmiddels ruim 10.000 bezoekers per dag en met mijn bestseller de Afslank Receptenbijbel laat ik zien dat afvallen zowel eenvoudig als leuk kan zijn!

Wil jij je kennis over afvallen testen? Doe dan deze test en ontdek direct je “Afslank IQ”.

Top artikelen

Keto Dieet: Uitleg, Voedingsschema, 9 Recepten en 4 Gevaren

Wat is het ketogeen dieet en waarom val je er zoveel van af? Is het keto dieet gevaarlijk? Lees hier...

Koolhydraatarm Dieet: 5 Gezondheidsvoordelen en Schema

Wat is het koolhydraatarm dieet en werkt het écht zo goed? Ontdek in dit artikel alle voor- en nade...

12 Tips om Snel Buikvet te Verbranden + 5 Fatale Fouten

Hoe kun je snel afvallen rond de buik? Ontdek 12 gouden buikvet verbranden tips en ontwijk 5 FATALE ...

25 Gouden Tips voor Snel Afvallen (zonder onzin hypes)

Hoe kan je snel afvallen? Ontdek 25 gouden tips om snel gewicht te verliezen zonder een waardeloos d...

HappyHealthy op Facebook!