shopify site analytics

Documentaire ‘What the Health’ Ontmaskerd – 4 Kritiekpunten

Deze zomer kreeg ik meerdere vragen over de nieuwe documentaire ‘What the Health’. Een film die je misschien hebt voorbij zien komen op Netflix.

Als je de film hebt bekeken kan je geschrokken zijn van de schadelijke effecten van vlees, melk, pluimvee en eieren op onze gezondheid.

De vlees- en zuivelindustrie zou bewust de belangrijkste oorzaken van Westerse ziekten zoals kanker, hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas onder het tapijt vegen.

Als kijker wordt je geconfronteerd met talloze angstaanjagende verhalen.

Is deze documentaire van toegevoegde waarde of hebben we het over misleidende propaganda? Ik ben er eens kritisch voor gaan zitten..

Staat één ei eten werkelijk gelijk aan het roken vijf sigaretten? Gaan we van vlees eten dood? Deze documentaire slaat je met nogal wat argumenten om de oren.

Maar hoe zit het werkelijk?

Ik heb de belangrijkste claims van de film op een rijtje gezet en zal ze stuk voor stuk behandelen.

Cowspiracy

Maar laat ik je eerst iets vertellen over het hoofdpersonage in de film; Kip Andersen. Deze man is veganist en liet in 2014 ook veel stof opwaaien met zijn film Cowspiracy.

In die film was boodschap dat de bio-industrie hoofdverantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde.

De conclusie van de film was dat de aarde alleen nog te redden viel als iedereen zijn vleesconsumptie drastisch zou verminderen en over zou stappen naar plantaardig voedsel.

Terug naar What the Health, in deze documentaire wordt ook een eenzijdig beeld geschetst. De film maakt maar liefst 37 gezondheidsclaims, waarvan ik de belangrijkste heb onderzocht.

#1: Rood en bewerkt vlees verhoogd sterk het risico op kanker

In de film komt men aan met een samenvatting van epidemiologische studies die zouden aantonen dat het eten van een enkele portie bewerkt vlees per dag het risico op dikke darmkanker met 18% verhoogt. Klinkt verontrustend, niet?

Het ligt toch wat genuanceerder. In de eerste plaats kunnen epidemiologische studies alleen correlatie tonen, geen oorzaak. In de tweede plaats is die stijging van 18% in relatief risico, niet absoluut risico.

Een meta-analyse van maar liefst 27 studies concludeerde dat het verband tussen kanker en rood vlees eigenlijk vrij zwak is (bron).

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) was de verantwoordelijke voor de controverse over vlees (bron). Sinds de uitgave van het rapport was de WHO genoodzaakt om enige nuance aan te brengen. Het rapport over vlees en kanker zou door de media verkeerd zijn ‘geïnterpreteerd’ (bron).

De filmmaker heeft het ook over de IARC-classificatie van bewerkt vlees. Dit internationaal agentschap voor kankeronderzoek zou rood en bewerkt vlees op de lijst van kankerverwekkende stoffen hebben gezet. Dat is dezelfde categorie als asbest, tabak en alcohol.

Dat wilt echter nog niet zeggen dat het eten van rood vlees even schadelijk is als sigaretten of asbest.

Op de WHO informatie pagina staat duidelijk dat classificatie in groep 1 is gebaseerd op het feit of het een risicofactor voor kanker vormt, niet de mate van risico (bron). Dat wilt zeggen dat niet alle stoffen in deze groep even schadelijk zijn. De kans op kanker door roken is veel hoger (maar liefst 900%).

#2: Geraffineerd suiker veroorzaakt geen diabetes maar vlees

Een stuk gevaarlijker vond ik claim over diabetes type 2 (suikerziekte). Suiker en geraffineerde koolhydraten zouden geen diabetes veroorzaken, maar vlees en vet. Ze halen enkele zwakke studies aan die deze claim moeten verdedigen. Het typische cherry picking waarbij onderzoeken met een bepaalde uitkomst worden aangehaald en de rest verzwegen.

In een grootschalig onderzoek in 175 landen blijkt dat er een correlatie bestaat tussen de consumptie van suiker en diabetes type 2 (bron).

Lees ook mijn uitgebreide artikel over diabetes type 2.

#3: Een ei is net zo schadelijk als 5 sigaretten

Nee dit is geen grap, dit wordt stellig beweerd. Wat natuurlijke grote onzin is. Eieren moeten het wel vaker ontgelden, maar dit gaat wel heel erg ver. Een ei bestaat uit essentiële voedingstoffen (waaronder choline en vitamine D) en is niet geassocieerd met een verhoogde kans op hart- en vaatziekten (bron).

Uit onderzoek blijkt dat je als gezonde volwassene prima 3 eieren op een dag kunt eten. Dit heeft zelfs een positiever effect op je cholesterolprofiel dan bijvoorbeeld één ei per dag (bron).

We weten onderhand dat eieren wel besmet zijn met Fipronil. Toch is dit alleen schadelijk in grote hoeveelheden. Ter vergelijking, in Sri Lanka hebben een paar mensen geprobeerd zelfmoord te plegen door pure fipronil in te nemen in een dosis die gelijk staat aan tien miljoen(!) besmette eieren. Allemaal waren ze na twee tot vier dagen weer uit het ziekenhuis (bron).

#4: Zwangere vrouwen mogen geen vlees, melk of eieren eten

Vlees, melk en eieren zouden schadelijk zijn voor het ongeboren kind en moeten door zwangere vrouwen worden vermeden.

Het is waar dat je als zwangere vrouw geen risico moet nemen met rauw en ondoorbakken vlees. Maar een gematigde consumptie van goed doorbakken vlees en vis kan helemaal geen kwaad. Tijdens de zwangerschap heb je meer ijzer nodig en met name (dierlijk) heemijzer zit hoofdzakelijk in vlees en vis.

Ook wordt zwangere vrouwen aangeraden om voedsel te eten die voldoende hoeveelheden choline bevatten. En laat melk, vlees en eieren nou cholinerijk zijn (bron)!

Nu kan je zeggen dat zwangere vrouwen ook prenatale vitaminen zouden kunnen slikken ter vervanging van vlees, melk en eieren. Nee, zeggen de onderzoekers. Prenatale vitamine supplementen bevatten geen adequate bron van choline (bron).

Conclusie ‘What the Health’

De film wordt gezien als een documentaire, maar ik zou het eerder als een filmkomedie willen bestempelen omdat het belachelijk veel absurde beschuldigingen over dierlijke voedingsmiddelen heeft. Aan het einde van de film wordt de ware boodschap van de film duidelijk. Alleen door het veganisme te omarmen zou je in staat om veel gezondheidsproblemen op te lossen.

Begrijp me niet verkeerd, ik juich gematigde consumptie van met name vlees toe. De vleesindustrie is erg belastend voor het milieu en stoot meer CO2 uit dan alle voertuigen wereldwijd samen. Daarom raad ik je af om dagelijks vlees te eten, iets dat tevens vanuit gezondheidsoverwegingen niet aan te raden is.

Maar de makers van What the Health maken de fout door alle middelen in te zitten om de kijker te misleiden, puur voor de kijkcijfers. En dat is een kwalijke zaak.

16 Reacties op "Documentaire ‘What the Health’ Ontmaskerd – 4 Kritiekpunten"

  1. joop says:

    je hebt helemaal gelijk wat je zegd,die film lijkt nergens op,mijn mening is dat je eieren hard nodig hebt,en vlees heb je ook nodig,niet bewerkt dan,als je gewoon eet zonder enummers en zo weinog mogelijk gifstoffen in je licgaam,en je rookt en drinkt niet en goede verzadigde vetten eet,kan je gewoon oud worden,ook met wat geluk dan,gezondheid kan je gedeeltelijk afdwingen,en zorgen dat je omega 3 vetten in balans is,dus geen verhitte olien,je aders schoonhouden is het belangrijkste,en je darmen.maar ik wil maar zeggen,dit filmpje zet wel de mensen op het verkeerde pad,is meer bangmakerij.

  2. Tineke says:

    Ik heb de documentaire gezien ik sta hier volledig achter, ik ben zelf vijftien jaar geleden vegan geworden én ik kan je vertellen dat ik er alleen maar beter van ben geworden. De medicijnen waar ik jarenlang van afhankelijk was gebruik ik niet meer. Mijn huid haar en nagels zijn mooi en sterk. Heb meer energie gekregen en ik ben nooit ziek . En voor mij het allerbelangrijkste dat ik geen deel neem aan het walgelijke dierenleed dat erbij komt kijken. En dat is ook what the health heel duidelijk maakt. En ik geloof wel degelijk dat de vlees industrie milieu vervuiling veroorzaakt. Er zijn meer dan genoeg mensen én topsporters die veganistisch zijn en net als ik kerngezond en vol energie zijn. Dat zegt toch ook genoeg. Misschien moeten mensen eens wat minder in de verdediging schieten en kijken naar de mensen die een gezond en leuk leven leiden, bewijs genoeg dat het kan zonder vlees en zuivel. What the health is zeker een eyeopener voor degenen die realistisch in het leven staan en hun kop niet meer in het zand willen steken.
    Groet Tineke.

  3. Roel Krottje says:

    Interessant artikel, al ben ik het bij lange na niet eens met de conclusies en bevindingen. Zo zijn er wel degelijk voldoende recente, wetenschappelijke onderzoeken te vinden die een sterk verband tussen het consumeren van geraffineerd, rood vlees en diabetes type 2 aantonen. Zie o.a. dit grootschalige, Franse onderzoek: http://care.diabetesjournals.org/content/35/1/128.short. Je kunt moeilijk beweren dat dat geen gedegen onderzoek is.
    Ik vind iedere discussie en publicatie over vlees en het eten ervan zinvol, maar de conclusies in dit artikel vind ik erg kort door de bocht en te eenzijdig belicht (iets te veel vanuit het oogpunt van de vleesliefhebbende consument). Ik vind de gebruikte bronnen bovendien niet overtuigender dan die welke door de filmmakers zijn gebruikt. Kortom, ik houd mij ook na het lezen van dit artikel verre van de consumptie van vlees en zuivel.

  4. Nele says:

    Wat men ook moge beweren in de documentaire, ik sta volledig achter een plantaardige levensstijl. Of de claims in de documentaire onzin zijn, of juist niet? Menig mens die zich eerder al informeerde over de invloed van vlees- en zuivelindustrie op verschillende aspecten van het leven (milieu, gezondheid, bijvoorbeeld), weet dat de vlees- en zuivelindustrie in stand houden gewoon misdadig zou kunnen genoemd worden.
    Je moet niet stoppen met eieren eten omdat het zogezegd slechter is dan 5 sigaretten roken. Als je een beetje levensbewust bent, en weet waar die eieren vandaan komen en hoe ze in de koelkast terecht komen, dan wil je geen ei meer.
    Reacties van niet-vegetariërs:”jullie eten veel soja, daar worden wel regenwouden voor omgekapt hé!!”
    inderdaad.. Voor soja worden regenwouden gekapt. Helaas wordt die soja aan koeien gevoederd, om zo de rijke westerlingen van biefstuk te voorzien.
    Als alle soja, verbouwd op regenwoudgrondgebied, naar mensen zou gaan in plaats van naar koeien, was het wereldvoedselprobleem opgelost.
    Dan vraag ik mij af of men in de spiegel kan kijken, etend van een biefstuk, die het hongermaal van een medemens heeft afgenomen.

  5. Eric says:

    Er wordt hier ook volledig voorbij gegaan aan het feit dat er in de documentaire wordt aangetoond dat veel instituten die voor de belangen van de gewone mens zouden moeten opkomen dik financieel gesteund worden door de industrie. Maakt niet uit joh, ze geven vast onafhankelijk advies!🙈

  6. Matthias Vanoverpelt says:

    Ai Oscar, je krijgt er hier toch stevig van langs zo te zien… Ik ben het overigens, als veganist, volledig eens dat what the health een nogal éénzijdige belichting is, en het vaak niet zo nauw neemt met de wetenschap omtrent voeding (voor zover er goede wetenschap omtrent voeding wordt gevoerd: de overgrote meerderheid zijn retrospectieve, volstrekt gebiaste bevolkingsanalyses). Daarom neem ik ook afstand van de film. Desalniettemin valt wel wat te zeggen voor een meer plantaardig dieet, en zijn daar toch belangrijke gezondheidsvoordelen aan verbonden.
    Ik vroeg me trouwens nog af vanwaar jij de titel drs. gebruikt. Ik zie je niet als doctorandus verbonden aan één of andere universiteit.
    Als laatste wou ik je ook nog meedelen, dat net zoals jij commentaar geeft op de wetenschappelijkheid van What the health, andere mensen evenzeer jouw blog bekritiseren voor exact dezelfde redenen. Verbeter de wereld, begin bij jezelf? Veel succes

  7. Agnes says:

    Oscar,
    Je artikelen lees ik met veel plezier. Het informatiegehalte is hoog, en het onderwerp boeit me bijzonder. Ik ben zelf nog niet overtuigd welk voedingspatroon nou het gezondst is, maar zolang ik er nog niet uit ben, zal ik er geïnteresseerd over blijven lezen.

  8. Remco says:

    Ik ben nu net begonnen met het keto dieet. Ik ben van mening dat er meer dan 1 juiste voedingswijze bestaat, en dat het ene dieet beter past bij de ene dan de andere.

    Het voornaamste lijkt me om te zorgen dat je genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt, in de juiste verhoudingen, en dat je overmatige calorie-inname beperkt.

    Dit is zeker een opgave. Veel respect voor mensen ie dit voor elkaar krijgen.

    Iedereen veel succes en gezondheid toegewenst.

Laat een reactie achter

Verplichte velden zijn gemarkeerd met *