shopify site analytics

Is Zuivel (Melk/Yoghurt/Kaas) Gezond of Slecht? Kritische Review

Volgens de nieuwe Schijf van Vijf moeten we dagelijks zuivel eten waaronder melk of yoghurt. Maar is zuivel echt wel zo gezond als ze ons doen geloven?

Ik dook de wetenschappelijke studies in en zocht het uit. Mijn bevindingen over zuivel deel ik graag in deze kritische review over zuivel.

Wat je gaat leren:

  • Achtergrond informatie over zuivel
  • Waarom sommige mensen zuivel niet kunnen verdragen
  • Wat gezond is aan zuivel
  • Welke aandoeningen of ziektes in verband worden gebracht met zuivel
  • Alternatieven voor zuivel

Achtergrond informatie over zuivel

Zuivel is een term voor melk of producten welke gemaakt zijn van melk.

Zuivel is in de meeste westerse huishoudens niet weg te denken.

Zo zal je in de koelkast van de gemiddelde Nederlander melk, yoghurt, boter, kwark en kaas aantreffen.

Daarnaast zit zuivel in:

  • Fruitmelk
  • Drinkyoghurt
  • Karnemelk
  • Kefir
  • Chocolademelk
  • Koffiedrankjes
  • IJskoffie
  • Koffiemelk
  • Koffieroom
  • Milkshakes
  • Slagroom
  • Pap
  • Zure room
  • Crème fraîche
  • Koksroom
  • Roomijs
  • Kwark
  • Vla
  • Biogarde
  • Mousse
  • Bavarois
  • Pudding
  • Diversen toetjes
  • Eierkoeken
  • Sommige soorten koek en biscuits
  • Sommige soorten brood
  • Sommige soorten gebak
  • Sommige sauzen
  • Melkchocolade en sommige soorten snoep
  • Sommige ontbijt granen
  • Sommige soorten kant-en-klaar soep
  • Sommige soorten vleeswaren en worst
  • Sommige soorten chips
  • Whey eiwit

Op de één of andere manier wordt weleens gedacht dat eieren ook onder zuivel vallen, dit is echter niet het geval. Zo bevatten eieren geen lactose waardoor deze gewoon gegeten kunnen worden bij lactose-intolerantie.

Maak jij onnodige fouten die het afvallen vertragen?

Doe deze test en ontdek je “Afslank IQ”.

Sinds wanneer eten we zuivel?

De mens is pas melk gaan drinken toen de veeteelt en de landbouw hun intrede deden. Dat was grofweg 10.000 jaar geleden.

Waarom sommige mensen zuivel niet kunnen verdragen

Met de intrede van de landbouw en veeteelt veranderde ons eetpatroon drastisch. Zo gingen we melk drinken, granen eten, zout gebruiken en waarschijnlijk ook meer zoogdierenvlees eten.

Voordat de landbouw en veeteelt hun intrede deden aten we als jager-verzamelaars. Je hebt vast weleens van het paleo dieet gehoord. Dit is een dieet gebaseerd op het eetpatroon van de jager-verzamelaars.

De algemene opvatting is dat melk goed voor de botten is. Uit onderzoek blijkt echter dat de jager-verzamelaar (welke geen melk gebruikte) sterkere botten had dan we tegenwoordig hebben (bron). Verderop zal ik dieper ingaan op zuivel en botontkalking.

Melk van de koe is natuurlijk helemaal niet bedoeld voor mensen. Het is bedoeld om de kalven snel te laten groeien.

Het gewicht van een kalf is bij geboorte 40 kilogram waarna het in 2 jaar tijd volgroeid is en 600 kilogram weegt. Je kan dus gerust stellen dat melk voedzaam is.

Mensen hebben barre tijden kunnen overleven dankzij melk. Het voorzag ons in tijden waarin geen of nauwelijks voedsel voorhanden was van de nodige eiwitten, vetten, suikers, mineralen en vitamines.

Er wordt ook wel gezegd dat het onnatuurlijk is om melk te drinken omdat de mens het enige zoogdier is wat melk van een ander zoogdier drinkt. Naar mijn idee een beetje een raar argument want een buffel gaat nooit toelaten dat zij gemolken wordt door bijvoorbeeld een leeuw. En hoe gaat een leeuw een buffel melken dan? Zittend op een krukje met een emmertje?

Vanuit evolutionair oogpunt gezien hebben we helemaal geen melk nodig voor onze gezondheid. We hebben miljoenen jaren zonder koemelk geleefd en dat overleefde we ook. Maar ook dat is op zich geen argument waarom melk slecht zou zijn voor mensen.

We zijn ook het enige zoogdier welke zijn eten bereid door het te koken of te bakken en zie waar ons dat gebracht heeft. Waar het op neer komt is dat we als zoogdiersoort meer van dit soort afwijkend gedrag vertonen. Dat maakt het niet gelijk ongezond of gezond.

Genetisch gezien is de mens echter niet geschikt voor het verteren van melk.

In gebieden waar mensen al duizenden jaren melk drinken laten studies zien dat we ons genetisch hebben aangepast aan zuivel (bron). Het gaat hierbij vooral om de Noord-Europeanen waar we als Nederlanders ook bij horen.

Voor ons mag melk drinken dan wel de normaalste zaak van de wereld zijn. Feit is echter dat het grootste deel van de wereldbevolking helemaal geen melk kan verdragen. 75% van de wereldbevolking is namelijk lactose intolerant.

Lactose

Lactose is een koolhydraatvorm welke in melk zit. Deze melksuikers bestaan uit twee eenvoudige suikers: glucose en galactose.

Als pasgeborene maakt ons lichaam het enzym lactase aan om de lactose uit de moedermelk te kunnen afbreken.

De meeste Noord-Europeanen blijven gedurende hun hele leven lactase aanmaken en kunnen daardoor zuivel goed verdragen.

Wil je een voorbeeld afslank weekmenu incl. recepten en boodschappenlijstje?

Klik hier en ik stuur ze gratis naar je toe.

Lactose intolerantie

Bij de meeste wereldburgers verdwijnt de mogelijkheid om lactase aan te maken echter naar mate men volwassen wordt (bron). Hierdoor kan men lactose niet meer afbreken en raakt men lactose intolerant (bron).

In Noord-Europa is naar schatting 0% tot 15% van de bevolking lactose intolerant. Terwijl dit in grote delen van Afrika, Zuid Amerika en Azië meer dan 80% is!

Bij lactose intolerantie krijg je last van spijsverteringsproblemen. Dit kan zich vertalen in klachten zoals:

  • Diarree
  • Buikkrampen
  • Winderigheid
  • Een opgeblazen gevoel
  • Misselijkheid
  • Pijn in de onderbuik
  • Overgeven
  • Obstipatie

De diarree ontstaat door onverteerde lactose welke in de dunne darm komt. Hierdoor wordt vocht aangetrokken naar het spijsverteringskanaal.

In de dikke darm fermenteren de darmbacteriën de lactose wat voor gasvorming zorgt. Dit geeft een opgeblazen gevoel, kan buikpijn geven en zorgen voor winderigheid.

Het precieze klachtenbeeld verschilt per persoon en is afhankelijk van hoeveel lactose je kunt verdragen en hoeveel je hebt gegeten (bron).

Als je lactose intolerantie hebt dan kan je beter geen zuivel eten of het in ieder geval zoveel mogelijk vermijden.

Gefermenteerde zuivel

Veel mensen met lactose intolerantie kunnen wel kleine hoeveelheden lactose verdragen en bijvoorbeeld wel gefermenteerde zuivel zoals yoghurt, kaas, roomboter en kefir verdragen (bron).

Kefir wordt gemaakt door melk te laten fermenteren met kefirkorrels van het ‘yoghurtplantje’. Bij kefir en yoghurt leven de bacterieculturen op lactose.

Hierdoor bevat yoghurt en met name kefir veel minder lactose dan gewone melk.

Hierdoor worden kefir en yoghurt vaak wel verdragen door mensen met lactose intolerantie (bron).

Sommige mensen met lactose intolerantie hebben hier minder snel last van als zij melk drinken welke rauw is en/of afkomstig is van koeien welke vrij rond gelopen en gras eten.

Indien koeien vrij kunnen rondlopen en gras kunnen eten dan heeft dit effect op de samenstelling van de melk welke zij geven.

Koemelkallergie

Een koemelkallergie is wat anders dan lactose intolerantie. Bij een koemelkallergie is het niet de lactose de boosdoener maar een bepaald eiwit in koemelk.

Een koemelkallergie komt vooral voor bij baby’s waarna ze er weer overheen kunnen groeien.

Sommige kinderen en volwassenen houden een koemelkallergie.

De enige oplossing is dan om helemaal niets meer te eten waar koemelk in zit.

Wat gezond is aan zuivel

Mits je geen lactose intolerantie of koemelkallergie hebt kan zuivel bijdragen aan je gezondheid.

Hierbij wil ik gelijk opmerken dat zuivel een aantal negatieve effecten op de gezondheid heeft waardoor ik geen voorstander ben van structureel gebruik van zuivelproducten. Ik geloof dan ook niet dat zuivel bijdraagt aan een optimale gezondheid.

Welke negatieve effecten op de gezondheid zuivel heeft lees je onder ‘Aandoeningen of ziektes welke in verband worden gebracht met zuivel’.

Gezondheidsvoordeel #1: volle zuivel helpt tegen overgewicht

Uit onderzoeken blijkt dat mensen welke volle zuivel producten (zoals volle melk) minder vaak obesitas hebben dan mensen welke magere zuivel gebruiken (bron).

In een andere studie kwam naar voren dat de mensen welke het meest volle zuivel gebruiken minder vaak buikvet hadden, lagere triglyceridewaarden hadden en een betere insuline gevoeligheid hadden (bron).

Het klinkt je misschien raar in de oren dat mensen welke meer vet eten juist minder last van overgewicht hebben.

Het is echter zo dat vetrijke diëten zoals het koolhydraatarme dieet en het ketogeen dieet effectiever zijn om gewicht te verliezen dan vetarme diëten (bron). Hoe dat kan lees je in mijn artikel over het koolhydraatarme dieet.

Gezondheidsvoordeel #2: verlaagt risico op diabetes type 2

Uit de onderzoeken genoemd onder gezondheidsvoordeel #1 blijkt ook dat men een lagere kans op diabetes type 2 heeft indien men volle zuivel gebruikt.

Er zijn echter ook studies welke geen correlatie vertonen tussen het gebruik van volle zuivel en een verlaagd risico op diabetes type 2 (bron, bron, bron).

Al met al niet echt een overtuigend gezondheidsvoordeel dus.

Gezondheidsvoordeel #3: veel voedingswaarde

Melk is voedzaam. Het bevat 3 gram eiwitten per 100 gram welke 18 van de 22 aminozuren bevatten.

Melk is verder rijk aan calcium, vitamine A, B1, B2, B6, B12, D, kalium, zink, magnesium en fosfor.

En melk bevat vetzuren. Vetten welke er vaak uit worden gehaald waarna de melk als magere melk wordt verkocht of wordt gebruikt als basis voor magere zuivel producten.

Dit scheelt misschien calorieën maar het is wel minder gezond. Juist in het vet component van melk zitten goede stoffen (bron).

Als je melk drinkt zou je daarom altijd beter kunnen kiezen voor volle melk in plaats van magere melk.

Omdat de melk vetter en calorierijker is zorgt het ook eerder voor een verzadigd gevoel waardoor je minder van andere dingen zult eten.

Het is een verkeerde aanname dat je van volle zuivel producten dik wordt en van magere niet. Het is eerder het omgekeerde dankzij de verzadiging welke je hebt na het eten van volle zuivel.

Het vet in melk bevat zo’n 400 soorten vetzuren waarvan een groot deel verzadigde vetzuren zijn.

Koeien welke gras eten geven omega 3 vetzuren en bovendien meer in vet oplosbare vitamines zoals vitamine K1 en K2.

Vitamine K2 is belangrijk voor je calcium stofwisseling en goed voor je hart en botten (bron, bron, bron, bron).

Vitamine K zit niet of nauwelijks in magere zuivel producten!

Gezondheidsvoordeel #4: volle melk verlaagt kans op hartaanval

Je zou misschien denken dat volle melk vanwege de verzadigde vetzuren het risico op hart- en vaatziekten verhoogt.

We zijn opgegroeid met het idee dat verzadigde vetzuren je cholesterol verhogen en daarmee het risico op hart- en vaatziekten verhogen.

De laatste jaren is echter aan het licht gekomen dat er geen wetenschappelijke link is tussen het eten van verzadigd vet en risico op een hartaanval (bron, bron, bron).

Waarom men dacht dat verzadigd vet het risico op hart- en vaatziekten verhoogt komt door de Keys studie uit de jaren ’60.

Bij de Keys studie werd aan cherry picking gedaan en werden alleen de landen in de conclusies meegenomen welke het vermoeden bevestigde dat verzadigd vet hartziekten veroorzaakt.

Hier ben ik in mijn artikel over het verlagen van je cholesterol dieper op ingegaan, mocht je er meer over willen weten.

De manier waarop koeien worden gehouden bepaalt in sterke mate de samenstelling van de melk.

Een koe welke in de wei kan rondlopen en gras eet geeft melk welke veel meer omega 3 en C.L.A. bevat. Deze zijn belangrijk voor het tegengaan van inflammatie en helpen zo hart- en vaatziekten te voorkomen (bron, bron, bron, bron).

In landen waar koeien gras eten laten onderzoeken zien dat het gebruik van volle zuivel het risico op hart- en vaatziekten en een hartaanval wordt verlaagd (bron, bron).

Bij een meta-onderzoek over 10 studies werd aangetoond dat volle melk het risico op een hartaanval en beroerte verlaagd. Hoewel het risico op hart- en vaatziekten niet significant lager was (bron).

Bij een andere studie, waaraan alleen vrouwen deelnamen, zag men juist een verhoging op het risico op hart- en vaatziekten door het gebruik van volle zuivel (bron).

In Australië, waar de koeien voornamelijk gras eten en vrij rondlopen, is het risico op hart- en vaatziekten duidelijk lager als men volle zuivel eet (bron).

Gezondheidsvoordeel 5: verlaagt de bloeddruk

Op verschillende vlakken blijkt dat de melk welke gegeven wordt door koeien welke gras eten gezonder is. Zo blijkt zuivel van gras gevoede koeien een bloeddruk verlagend effect te hebben (bron, bron, bron).

Aandoeningen of ziektes welke in verband worden gebracht met zuivel

Laten we gelijk maar in huis vallen met de grootste misvatting over zuivel: dat het goed is voor je botten.

#1: Osteoporose

Reclame campagnes van de zuivelindustrie waren en zijn er vaak op gericht dat melk goed is voor de botten. Dit vanwege de calcium welke in melk zit.

Melk zou daarom belangrijk zijn voor kinderen om te kunnen groeien. En voor iedereen die uit de groei is zou het botbreuken voorkomen.

In Westerse landen is osteoporose de belangrijkste oorzaak voor botbreuken onder ouderen.

Een tekort aan calcium veroorzaakt osteoporose. Osteoporose betekend dat de botten bros worden. Die krijgen veel gaten wat de dichtheid, structuur en stevigheid aantast. Iemand met osteoporose zal eerder dan normaal een botbreuk oplopen.

Het is zonder meer waar dat calcium belangrijk is om osteoporose te voorkomen, zonder twijfel. En aangezien in melk calcium zit is het niet zo’n rare gedachte dat melk goed is voor de botten.

Echter, en nu wordt het interessant, is het zo dat in landen waar de consumptie van zuivel het laagst is het minst vaak osteoporose voorkomt!

En in landen, zoals de Verenigde Staten, waar veel zuivel wordt gebruikt komt osteoporose het meest voor (bron).

Een ook Nederland, melkdrinkland, staat hoog op de wereldranglijst van botbreuken per 10.000 inwoners.

Onderzoeken welke analyseren wat er in een land gegeten wordt zijn overigens altijd een beetje listig. In de Verenigde Staten eet men veel zuivel maar eet men ook andere dingen dan in bijvoorbeeld Japan waar weinig zuivel wordt gebruikt.

In Japan eet men bijvoorbeeld meer groenten en vis dan in de Verenigde Staten en minder junkfood. Je mag daarom geen harde conclusies uit dit soort onderzoeken trekken. Maar het is op zijn minst wel opvallend te noemen.

In een ander onderzoek werd een groep van meer dan 40.000 mensen in de leeftijd van 40 tot 70 jaar gedurende 8 jaar lang gevolgd. De deelnemers welke 2,5 glas of meer melk dronken hadden net zo vaak botbreuken als de deelnemers die geen of vrijwel geen melk dronken (bron).

 

In een onderzoek welke 18 jaar heeft gelopen onder ruim 72.000 vrouwen in de menopauze bleek melk het risico op botbreuken niet te verminderen. Vitamine D supplementen bleken het aantal botbreuken wel te verminderen (bron).

Vitamine D verbeterd de opname van calcium

Calcium is weldegelijk nodig voor de botten. Vraag is dan hoe het komt dat zuivel niet het positieve effect op de dichtheid van de botten heeft welke je zou verwachten.

Er zijn hiervoor meerdere verklaringen.

De Gezondheidsraad is van mening dat als je teveel calcium binnen krijgt, dit kan zorgen voor een vertraagde botopbouw en een minder sterke botstructuur (bron). De Gezondheidsraad adviseert vitamine D zodat calcium beter wordt opgenomen.

Een andere verklaring is dat er een bepaalde calcium-fosfor verhouding nodig is om het calcium goed op te kunnen nemen. Moedermelk heeft een verhouding calcium-fosfor van 2:1 en is een ideale verhouding.

De verhouding in koemelk is echter bijna 1:1. Er is daarom extra calcium nodig om de verhouding aan te passen. Je lichaam heeft hiervoor calciumvoorraden welke het daarvoor aanspreekt.

En nu komt het: deze calciumvoorraden liggen opgeslagen in je botten! Dit zou dus heel goed kunnen verklaren waarom osteoporose zo veel voorkomt in de landen met de hoogste zuivel consumptie. Na het drinken van melk haalt je lichaam calcium uit de voorraden in de botten om de calcium-fosfor verhouding aan te passen.

Osteoporose heeft overigens niet alleen maar met je voeding te maken. Osteoporose komt vooral voor bij vrouwen op leeftijd. Na de menopauze veranderd de hormoonhuishouding welke deels verantwoordelijk is voor de botontkalking.

Ook het gebruik van de anticonceptiepil kan een negatief effect hebben op de dichtheid van de botten.

Door regelmatig te sporten of te bewegen kan botontkalking worden voorkomen.

En om de verwarring over melk en osteoporose compleet te maken zijn er ook onderzoeken, zoals deze en deze, te vinden waaruit blijkt dat melk juist goed is voor de botten.

De zuivelindustrie maakt handig gebruik van dergelijke onderzoeken om hun claim dat melk goed voor je botten is te onderbouwen. Als je echter wat verder kijkt dan zal je zien dat het hier oude en kleinschalige onderzoeken betreft.

#2: Slechte calcium / magnesium balans verhoogt risico op trombose

Het lichaam heeft tweemaal zoveel calcium als magnesium nodig.

Door de consumptie van veel calciumrijke voeding zoals melk raakt deze verhouding uit balans.

Indien men dit niet compenseert met magnesiumrijke voeding dan ontstaat er een verhoogd risico op trombose (bron).

Rijk aan magnesium zijn bananen, avocado’s, spinazie, snijbiet, zwarte bonen, amandelen, pompoenpitten, vijgen en pure chocolade.

#3: verhoogd risico op diabetes type 1 bij kinderen

Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte waar bij het afweersysteem de alvleeskliercellen aanvalt en vernietigt. Hierdoor kan het lichaam geen insuline meer aanmaken wat nodig is glucose uit het bloed te kunnen opnemen.

Omdat de darmen van kleine kinderen nog in ontwikkeling zijn kan lactose een probleem vormen.

Lactose kan door het bloed opgenomen worden en in de bloedbaan terecht komen.

Dit kan een reactie van het immuunsysteem uitlokken welke in sommige gevallen diabetes type 1 tot gevolg kan hebben indien de alvleesklier door het immuunsysteem wordt aangevallen (bron).

Bij diabetes type 1 patiënten is daarom te zien dat zij antistoffen tegen koeienmelk eiwitten hebben (bron, bron, bron).

Klinkt misschien vergezocht? Nou nee, niet echt. Kinderen die weinig melk drinken blijken uit onderzoeken een lagere kans op diabetes type 1 te hebben (bron, bron, bron, bron).

Hiermee is niet gezegd dat je kind diabetes type 1 krijgt als het melk drink of het niet krijgt als het geen melk drinkt. De kans is simpelweg groter. 1,5 x zo groot om precies te zijn (bron).

Het is algemeen bekend dat je beter borstvoeding kan geven aan zuigelingen en dat je zo lang mogelijk moet wachten met flesvoeding.

Zuigelingen welke borstvoeding krijgen hebben minder kans op het ontwikkelen van diabetes type 1 dan zuigelingen welke flesvoeding op basis van koemelk krijgen (bron, bron, bron, bron).

#4 magere zuivel verhoogt risico op de ziekte van Parkinson

Bij de ziekte van Parkinson is een groep hersencellen beschadigd en afgestorven. Deze cellen kunnen dan geen dopamine meer aanmaken.

Dopamine is betrokken bij het onder controle houden van onze lichaamsbewegingen. Mensen met Parkinson trillen daarom en hebben moeite met praten. Ook hebben zij last van stijve armen en benen.

Uit onderzoek blijkt dat 3 of meer porties magere melk per dag het risico op de ziekte van Parkinson verhoogt (met 34%) vergeleken met mensen die 1 of minder porties zuivel per dag consumeren (bron).

In dit onderzoek bleek ook dat het drinken van één portie melk per dag het risico vergrote ten opzicht van één portie magere melk per week.

#5: verhoogd risico op bepaalde soorten kanker

Zuivel verhoogd de aanmaak van IGF-1 (Insulin-like Growth Factor 1 of op insuline lijkende groeifactor).

IGF-1 wordt ook gezien als sportdoping omdat het de spierversterkend werkt (bron).

IGF-1 zorgt ook voor de orgaangroei en de waarden zijn het hoogst tijdens de pubertijd. Hoge IGF-1 waarden kunnen ongunstige effecten hebben.

Sommige studies suggereren een correlatie tussen prostaatkanker en hoge IGF-1 waarden (bron, bron).

Terwijl andere studies een lagere kans op darmkanker suggereren bij hoge IGF-1 waarden (bron).

In een andere grootschalige studie werd het verband tussen lactose en een verhoogde kans op eierstokkanker aangetoond (bron).

Uit andere onderzoeken blijkt dat het de onopgemerkte lactose intolerantie is welke het risico op eierstokkanker verhoogt (bron, bron, bron).

Er zijn ook studies waarin geen verband wordt gevonden tussen IGF-1 en een hogere kans op kanker.

#6: acne

Het eten van zuivel wordt in verband gebracht met acne (bron, bron). Dit zou verklaard kunnen worden door de hogere IGF-1 waarden.

#7: werking endorfine wordt afgeremd

In melk zitten exorfinen. Dit zijn stoffen die de werking van endorfine afremmen. Endorfinen fungeren als neurotransmitter. Hierdoor wordt de vrijgave van serotonine en dopamine geblokkeerd.

Andere bronnen van exorfinen zijn gluten, soja en spinazie. Het gaat bij melk niet om de lactose maar om de caseïne eiwitten welke verantwoordelijk zijn voor exorfinen.

Sommige mensen zijn gevoelig voor exorfinen. Normaal gesproken zorgt het enzym DPP-IV voor de neutralisatie van exorfinen.

Maar omdat de hoeveelheid gluten in het tarwe sterk is toegenomen en omdat melk afkomstig is van koeienrassen welke veel A1 beta-caseïne (daarover verderop meer) geven zijn sommige mensen niet meer in staat om de exorfinen te neutraliseren.

Het gevolg is dat de werking van endorfine wordt afgeremd en daarmee de vrijgave van serotonine en dopamine (bron).

Dit kan allerlei psychologische klachten veroorzaken. Variërend van depressies, eetstoornissen, ADD, ADHD, aandachtstoornissen, dwangmatig gedrag, verslavingen tot psychoses.

#8: melk vergroot de kans op sterfte

Uit een grote studie, welke in Zweden gehouden werd, bleek onlangs dat het drinken van 3 of meer glazen melk per dag het risico op vroegtijdig overlijden vergroot (bron).

Uit deze studie bleek tevens dat de mensen welke veel melk dronken vaker botbreuken hadden.

Tevens had de grootste melkdrinkers hogere waarden in het bloed welke inflammatie en oxidatieve stress markeren.

Vermoedens

Er bestaan vermoedens dat melk een rol kan spelen in het ontstaan van de ziekte van Crohn en Multiple Sclerose. Deze ziektes zijn ongeneeslijk.

Het bewijs dat melk een rol speelt bij het ontstaan van deze ziektes is niet overtuigend en er zijn ook andere factoren welke hierin een rol spelen.

A2 melk

A2 melk wordt momenteel in de markt gezet als de gezondere keus en misschien heb je het al zien staan in de winkel.

Gewone melk kan je A1 melk noemen. Ik zal uitleggen wat de verschillen tussen gewone melk en A2 melk zijn.

Over A2 melk wordt geclaimd dat het beter te verteren is voor mensen met een lactose intolerantie.

Melk bestaat voor zo’n 3% uit eiwitten, deze eiwitten bestaan voor 80% uit caseïne. Caseïne is een belangrijk eiwit omdat je lichaam het makkelijk kan afbreken in essentiële aminozuren en kan gebruiken voor de synthese van andere eiwitten.

Er zijn verschillende vormen caseïne. Beta-caseïne is de op één na meest voorkomende vorm en er bestaan 13 vormen beta-caseïne. De meest voorkomende beta-caseïne zijn A1 beta-caseïne en A2 beta-caseïne.

A1 beta-caseïne komt van bepaalde koeienrassen welke oorspronkelijk uit Noord-Europa afkomstig zijn. Deze koeienrassen worden in Europa, Noord-Amerika en Australië gehouden. Het melk van deze rassen bevat zowel A1 als A2 beta-caseïne. Dit is de ‘gewone’ melk zoals je dat in iedere supermarkt koopt.

Bepaalde koeienrassen (Guernsey en Jersey koeien) geven melk welke uitsluitend A2 beta-caseïne bevat. Melk van deze koeien wordt verkocht als A2 melk.

Geiten-, paarden– en schapenmelk bevatten overigens ook geen A1 beta-caseïne.

Nu zijn er studies welke er op wijzen dat het juist de A1 beta-caseïne in melk is welke bepaalde negatieve effecten op de gezondheid hebben.

Om A1 beta-caseïne te kunnen verteren maakt de alvleesklier een enzym (elastase) aan. Daarbij komt in het spijsverteringskanaal BCM-7 (betacasomorfine-7) vrij. Dit is een sterke oxidant en opioid waarvan wordt aangenomen dat deze stof verantwoordelijk is voor veel klachten als deze in het bloed terecht komt.

In diversen onderzoeken kwam naar voren dat BCM-7 schadelijk is voor de gezondheid. Zo is er een link met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 1, wiegendood, spijsverteringsproblemen en autisme (bron, bron, bron, bron).

Uit een recent onderzoek blijkt A2 beta-caseïne niet de inflammatie te triggeren welke A1 beta-caseïne triggert bij mensen met lactose intolerantie (bron).

Er zijn nog een hoop onzekerheden rondom BCM-7 en het risico op aandoeningen en ziektes. Dit omdat er bij volwassen geen BCM-7 in het bloed wordt aangetroffen na het drinken van melk terwijl dit bij zuigelingen wel het geval is (bron, bron, bron).

Al met al is nog niet helemaal duidelijk of A2 melk wel gezond is of niet. Onderzoeken wijzen erop dat het in ieder geval beter voor je is dan A1 melk. Hierbij moet je er wel rekening mee houden dat sommige onderzoeken (in)direct worden gefinancierd door bedrijven welke A2 in de markt zetten.

Alternatieven voor melk

Na het lezen van dit artikel mag duidelijk zijn dat melk nou niet bepaald gezond voor je is en dat je het ook niet nodig hebt om gezond te zijn.

Zelfs het belangrijkste argument (dat het goed is voor je botten) om melk te drinken blijft niet overeind. Onderzoek wijst uit dat in landen waar het meeste melk wordt gedronken de bevolking het vaakst botbreuken heeft.

Calcium kan je beter uit peulvruchten, groenten en noten halen. Dit wordt beter door je lichaam opgenomen en zorgen voor een betere calcium-magnesium balans.

Over het algemeen kan je concluderen dat veel melk drinken risico’s voor je gezondheid met zich mee brengt, met name het drinken van magere melk.

Als je zuivel gebruikt dan kan je het beste volle zuivel van gras gevoede koeien gebruiken waarbij je je beperkt tot 1 glas per dag. In het vet van de melk liggen de in vet oplosbare vitamines opgeslagen en veel problemen met de gezondheid doen zich voor bij de mensen welke veel melk drinken.

Wil je minder zuivel of helemaal geen zuivel meer gebruiken dan zal je op zoek moeten gaan naar alternatieven. En ondanks het grote aanbod van plantaardige melkvervangers welke je in de supermarkt aantreft is dat ook nog niet zo eenvoudig.

Een groot nadeel van veel plantaardige melkvervangers is dat er vaak suikers aan toegevoegd zijn. Als je bijvoorbeeld naturel sojadrink koopt dan zit hier 2,5 gram suiker per 100 ml in. Dat lijkt misschien niet veel maar als je 3 glazen (600 ml) per dag drinkt dan is dat toch al goed voor 15 gram suiker per dag.

En als je kiest voor een sojadrink met een smaakje dan zit daar 5,9 gram suiker per 100 ml in. Bij 3 glazen per dag is dat goed voor maar liefst 35 gram suiker per dag. De winst welke je voor je gezondheid behaald door melk te vervangen voor een plantaardige variant wordt dan teniet gedaan door al het suiker wat je daarmee binnen krijgt.

Je kunt ook ongezoete sojadrink kopen. Dit is de beste optie als je sojamelk wilt gebruiken, zo voorkom je dat je aankomt omdat je ongemerkt extra suikers binnen krijgt.

Persoonlijk ben ik geen voorstander van sojamelk omdat soja je hormoonhuishouding verstoort en het fytinezuur bevat. Voor de verstoring van je hormoonhuishouding is fyto-oestrogeen in soja verantwoordelijk, een stof welke lijkt op het hormoon oestrogeen.

Fytinezuur bindt zich ook magnesium, calcium, ijzer en zink waardoor deze minder opneembaar worden.

Beter vindt ik melkvervangers zoals amandeldrink, hazelnotendrink, rijstdrink, haverdrank en kokosdrink.

Het is je misschien opgevallen dat ik spreek over amandeldrink en niet over amandelmelk. Dit omdat sinds kort alleen nog melk van koeien en geiten melk genoemd mag worden.

Het nadeel van rijstdrink is dat het geen eiwitten bevatten. Je kan hiermee dus niet de eiwitten die je normaal van melk hebt vervangen. Rijstdrink is overigens niet geschikt voor kinderen jonger dan 5 jaar omdat in rijstdrink het gif arseen kan voorkomen.

Notendranken zoals amandeldrink bevatten kleine hoeveelheden vezels en goede vetzuren. Hier moet je overigens niet teveel van verwachten. Voor een pak amandeldrink worden 3 tot 9 amandelen gebruikt. Het bevat daardoor ook maar weinig eiwitten.

Haverdrank geeft je de nodige voedingsvezels. Dit helpt je om je cholesterol op een gezond niveau te houden. Ook in haverdrink zitten nauwelijks eiwitten.

Kokosdrink is gemaakt van water waarin een kleine hoeveelheid kokosmelk is opgelost. Kokosdrink heeft de smaak van kokos waarvan je moet houden. Ook kokosdrink bevat weinig eiwitten.

Voor alle plantaardige melkvervangers geldt dat je goed de ingrediëntenlijst moet lezen. Er is vaak suiker aan toegevoegd. Tenzij je aan moet komen kan je daarom het beste gaan voor de ongezoete varianten.

Geitenmelk

Een ander alternatief voor koeienmelk of zuivel is geitenmelk, geitenyoghurt en geitenkaas.

Het voordeel van geitenmelk is dat het makkelijker te verteren is dan koeienmelk en minder vaak maag-darmklachten geeft.

Het bevat bovendien minder lactose zodat het voor mensen lactose intolerantie beter te verdragen is.

Een ander voordeel van geitenmelk is dat het geen A1 beta-caseïne bevat.

A1 beta-caseïne wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 1, wiegendood, de psychomotorische ontwikkeling, spijsverteringsproblemen en autisme (onder het kopje A2 melk wordt hier op ingegaan).

A1 beta-caseïne kan ook spijsverteringsproblemen veroorzaken zoals het prikkelbare darm syndroom, het lekkende darm syndroom, acne, eczeem en auto-immuunziekten zoals colitis en misschien zelfs de ziekte van Crohn (bronbronbron).

Omdat geitenmelk geen A1 beta-caseïne bevat kan het ook gedronken worden door mensen met koemelkallergie.

Ook zijn de mineralen, vetzuren, eiwitten en vitamines uit geitenmelk beter door het lichaam opneembaar dan die uit koeienmelk.

Allemaal aan de geitenmelk dan maar? Het lijkt er inderdaad op dat geitenmelk een mooi alternatief voor koeienmelk zou kunnen zijn.

De effecten van geitenmelk op de gezondheid zijn wel minder goed onderzocht dan de effecten van koeienmelk op de gezondheid. Hoewel koeienmelk in de westerse wereld het meest gedronken wordt, wordt in andere delen van de wereld vooral geitenmelk gedronken.

Wil je helemaal geen zuivel meer gebruiken dan zou je kunnen overwegen om je te laten adviseren door een diëtist. Door heel je eetpatroon en leefstijl tegen het licht te laten houden kan bekeken worden of je geen tekort aan bijvoorbeeld vitamine B12 of eiwitten krijgt.

Zuivel en de Schijf van Vijf

Mensen welke bewust met hun gezondheid bezig zijn weten al lang dat ze niet klakkeloos alles moeten aannemen wat het Voedingscentrum verkondigd. Een ander deel van de bevolking volgt braaf de adviezen van het Voedingscentrum. En dan heb je nog de mensen welke gewoon eten waar ze trek in hebben.

Wat het Voedingscentrum verkondigd vindt ik best zorgelijk. Dit omdat een deel van de bevolking de adviezen braaf toepast omdat ze erop vertrouwen dat het Voedingscentrum gedegen onderzoek heeft verricht.

Het Voedingscentrum adviseert 450 tot 650 ml zuivel per dag – afhankelijk van de leeftijd en geslacht. Daarbij wordt geadviseerd om te kiezen voor magere varianten vanwege de verzadigde vetzuren in de volle varianten. Dit is op zijn zachts gezegd een merkwaardig advies te noemen omdat uit onderzoeken blijkt dat juiste de magere zuivel varianten de grootste risico’s voor de gezondheid opleveren.

En dat verzadigde vetzuren slecht zijn is ook al lang achterhaald (hier ben ik in mijn artikel over het verlagen van je cholesterol dieper op ingegaan).

En het advies om überhaupt melk op te nemen in de Schijf van Vijf doet bij mij ook de wenkbrauwen fronsen. Als je dit artikel aandachtig hebt doorgelezen dan hoef ik je niet uit te leggen waarom.

Verbrand snel overtollige kilo’s en buikvet met simpel te maken afslank recepten

Wist je dat uit onderzoek blijkt dat 2 of de 3 mensen juist aankomt van een dieet in plaats van afvalt?

Om die reden heb ik een effectieve en moderne afslank methode ontwikkeld die makkelijk vol te houden is en het jojo-effect compleet vermijdt.

Je krijgt daarbij overheerlijke recepten voor snelle vetverbranding met blijvend resultaat.

Je vindt onder andere het volgende in mijn populaire afslank receptenboek:

  • Meer dan 100 overheerlijke recepten die snel en makkelijk klaar te maken zijn (en waar de rest van het gezin ook van meegeniet)
  • Hoe je met mijn lekkere recepten, zoals vlees-, vis-, kip- of vegetarische gerechten, meerdere kilo’s per week verliest
  • 6 verschillende categorieën van recepten, met onder meer kipgerechten, visgerechten, vegetarische gerechten, salades, sauzen, dressings, desserts en meer
  • Tijdbesparende kant-en-klare dag- en weekmenu’s + boodschappenlijstjes

Ontdek hoe je meerdere kilo’s per week verliest met lekkere en simpel te maken afslank recepten:

Afslank Receptenbijbel Risicovrij Uitproberen

5 Reacties op "Is Zuivel (Melk/Yoghurt/Kaas) Gezond of Slecht? Kritische Review"

  1. Hans says:

    Je hebt het alleen over koeienmelk.
    Hoe zit het met (volle)yoghurt van de koe? Ik las ook dat fruit en zuivel niet goed samen gaan. Hoe sta jij daartegenover?

  2. Ciska says:

    Ik ben zelf meer voorstander van Demeter zuivel omdat deze niet gehomogeniseerd is. Naar mijn inziens zijn er veel gezondheidsklachten ook daardoor onstaan. ( link met lekkende darmen etc)

  3. oli says:

    teveel zuivel is gewoon slecht voor de darmflora en als dat slecht zit krijg je ook last ergens anders zials bijv. rug,… Men onderschat nog steeds het belang van een goede darmflora. Voor mij is minder zuivel = betere darmflora = lichaam veel beter in balans. Check applied kineology

  4. Joke havers says:

    Wij drinken lactosevrije melk en yoghurt. Is dat een aanvaardbaar alternatief? Ook eten we extra belegen kaas, daar zit ook nagenoeg geen lactose meer in.

  5. marcel says:

    Goed verhaal. Zuivel is gewoon niet goed voor je.
    Overigens zit in melk ook 5 gram suiker per 100ml dus dat is nog meer dan in de amandeldrink bijvoorbeeld.

    Onbelicht is nog het enorme leed wat voorafgaat aan het drinken van een glas melk. Een koe moet nl altijd een kalf hebben om melk te kunnen leveren. Dat kalf blijft een paar dagen bij de moeder en wordt dan in een klein hokje vetgemest en na een kort en inhumaan leven verwerkt als vlees. En dit gaat net zolang door totdat de koe is “uitgemolken”. Dit betekent zoveel als uitgeput. Dan wacht de weg naar het slachthuis.

    Daarnaast is veeteelt, waar dit dus onder valt, verantwoordelijk voor 51% van de CO2 en methaan uitstoot, verbruik van drinkwater (5400 liter voor 100 gram rundvlees) en ontbossing op onvoorstelbare schaal (1 hectare per seconde). Dit heeft tot gevolg dat de massa extinctie die nu gaande is doorgaat totdat er vrijwel geen dier meer over is in het wild. En dit is geen doemscenario maar simpelweg de uitkomst van ons huidige dieet. Ook massa immigratie als gevolg van ontbossing, woestijnvorming en hogere temperaturen worden hoofdzakelijk door veeteelt in gang gezet.
    Zo zie je maar, er zijn meer redenen om geen zuivel te gebruiken dan de individuele gezondheid. Het gaat hier om de gezondheid van al het leven op aarde.
    (zie bijv. Cowspiracy op Netflix of http://www.cowspiracy.com/infographic/)

Laat een reactie achter

Verplichte velden zijn gemarkeerd met *